بسم اللّه الرّحمن الرّحيم مكتوب 135 - [ وظيفه عالم در تربيت مؤمن ] من عبد اللّه قطب الى الحضرة العلّية المحبية المحمدية افاض اللّه عليه جزيل البركات . مستبصر در هر وقت و به حسب هر وضع آنچه اليق آن وقت و اوفق به آن وضع باشد ارتكاب كند و لهذا گفته‌اند كه عقل قوّتى است كه به آن خير الخيرين بشناسند تا با امكان راجح ارتكاب مرجوح نكنند و به آن خير الشّرّين بشناسند تا اگر ابتلا به احدهما لازم آيد با امكان اهون ارتكاب اشدّ نكنند ؛ اما غير مستبصر چون متمكن از اين تميز نيست ، آنچه به حسب اكثر نيكو مىباشد آن را دستور عمل او مىسازند و چون خبر به آن به حسب اكثر است ، گاه باشد كه نه خوب واقع شود ، اما سبيلى به صيانت او از مثل اين قصور نيست ، مگر آنكه على الدّوام ملازم مستبصرى باشد كه در تفاصيل احوال مراجعه با بصيرت او كند تا آن زمان كه خود مستبصر شود . از اين جهت مشايخ ، وصيّت به طلب مرشد كرده‌اند و قناعت به مجرد مراجعه با دستورى مرسوم پسنديده نشمرده‌اند ، و الحق اگر دستورى مرسوم شفاى صدر بخشيدى قوانين طبّى ، شفاى ابدان را كافى بودى و با وجود كتب طب حاجت به طبيب كه مراجعه به او كنند نبودى ، و چنين نيست ، براى آنكه تفاصيل احوال مرضى و معالجات ايشان چيزى است كه جز حدس طبيب به كنه آن نمىرسد و تسطير و تدوين آن از حيّز امكان بيرون است و مرض دل كه قوانين سلوك كفيل اصلاح آن است كم از مرض جسد نيست ، چون صلاح امراض جسد از مجرد قوانين طبى چشم نمىتوان داشت بىاستعانت به طبيب ، چگونه شفاى امراض دل بىمراجعه به مرشد كه طبيب دل است چشم توان داشت ؟ چون در هر بلده يا در هر محلّه « على ما يقتضيه الحاجة » طبيبى دربايست است كه