مظاهر و صور اسماء و صفات الهى و أيضا منها - موجودات ممكنه ، مظاهر و صور اسماء و صفات الهىاند و ظاهر در هريك اسماء و صفات حقّ است به قدر قابليت وى مر ظهور آن‌ها را ؛ پس همه موجودات را آينه‌هاى متعدد فرض كن و آنچه مىبينى در ايشان - از كمالات محسوسه و معقوله - صور اسماء و صفات حقّ تعالى دان ! بلكه همهء عالم را يك آينه فرض كن و در وى حقّ را بين به همه اسماء و صفات وى ، تا از اهل مشاهده باشى ، چنان‌كه در اوّل از اهل مكاشفه بودى ؛ پس از اين برتر آى و چنين ( چنان ) ملاحظه كن كه تو چون عالم را مىبينى و مىدانى و ذات تو محيط است به همه و همه مرتسمند در وى ، پس ذات تو آينه‌اى است مر آن‌ها را ؛ در اوّل مشاهدهء حقّ سبحانه در غير خود مىكردى و اكنون در خود مىكنى « 1 » ؛ پس از اين برتر آى و آن را ملاحظه كن كه ممكنات - من حيث هى - غير موجودند ؛ پس ايشان را از ميان بيرون كن و همه را صور تجلّيات حقّ بين و قائم به وى ؛ پس همه كمال و جمال حقّند - سبحانه - كه در حقّ مشاهده مىكنى ؛ بعد از آن از اين برتر آى و خود را از ميان بيرون كن و مدرك و مشاهده حقّ را بين - فهو الشاهد و المشهود . جهات موجودات نسبت به حقّ سبحانه و أيضا منها - از پيش‌تر معلوم شد كه ، هر موجودى را از موجودات دو جهت است

--> ( 1 ) . چون حقّ تعالى در تمام موجودات ممكنه به قدر قابليت آن‌ها به اسمى و اسماء و صفتى از صفاتش ظهور دارد ، جميع موجودات ممكنه مظاهر و صور اسماء و صفات حقّند ؛ پس موجودات براى اسماء و صفات حقّ تعالى حالت مرآتى دارند و اگر عارف سالك بخواهد اسماء و صفات حقّ تعالى را مشاهده كند ، به موجودات ممكنه نظر كند و صور اسماء و صفات الهى را شهود كند . اگر عارف سالك قدرى از اين مرتبه برتر شود ذاتش را به همه عالم محيط مشاهده خواهد كرد ، چنان‌كه در شعرى منسوب حضرت مولى الموحّدين علىّ عليه السّلام است كه فرمود : « أ تزعم انّك جرم صغير * و فيك انطوى العالم الاكبر » پس ذات تو مرآت خواهد بود براى جميع موجودات ممكنه ، بنابراين اوّل اسماء و صفات حقّ سبحانه را در غير خود شهود مىكردى و اكنون كه ذات تو احاطه بر جميع عالم داشته ، مرآت خواهد بود براى جميع موجودات و آن‌ها همه در ذات تو مرتسمند و اسماء و صفات الهى را در خود به نحو جمع شهود خواهى كرد .