عبد الرحمن جامى
102
أشعة اللمعات ( فارسى )
كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِي شَأْنٍ « 1 » نظاره شو » و به نظر كشف و يقين ، ببين كه تجدّد همه افعال و احوال كه در مرتبهء امكان مىنمايد ، مترتب بر تقلّب حقّ است - سبحانه - در شئون ؛ « تا عيان بينى كه تنوع تو در احوال ، از تنوع اوست در شئون و افعال ؛ پس معلوم كنى كه « " لون الماء لون انائه " اينجا » يعنى در اين محل كه بدانى تنوع تو در احوال از تنوع اوست در شئون و افعال ، « همان رنگ » يعنى همان معنى « دارد كه لون المحبّ لون محبوبه » ؛ زيرا كه چون احوال دل تابع تجلّى حقّ سبحانه باشد به شئون و افعال ، پس دل به منزلهء آب باشد و صور تجلّى به مثابهء إناء ؛ پس به اين اعتبار معنى « لون الماء لون إنائه » ، همان معنى لون المحبّ لون محبوبه باشد . « 2 » و حاصل اين سخنان آن است كه حضرت حقّ را - سبحانه - نسبت به دل صاحب تجلّى دو نوع تجلّى واقع است : يكى آن است كه دل به حسب آن منقلب است در احوال ؛ پس اينجا دل تابع تجلّى است و تجلّى متبوع و بر اين تقدير ، « لون الماء لون إنائه » به معنى لون المحبّ لون حبيبه باشد ، و ديگرى تجلّى است كه مترتب بر استعداد دل است به حسب تقلّب در احوال و در اينجا تجلّى ، تابع است و دل متبوع و بر اين تقدير ، « لون الماء لون إنائه » به معنى لون المحبوب لون محبّه باشد ؛ و از اينجا معلوم مىشود جواب آن سؤال كه قدوة العرفا ، خواجه ابو الوفا ، به نظم آورده و آن اين است ، نظم : « قدوهء اهل دانش و تقوى * بنويسد جواب اين فتوى كه چه باشد مراد شيخ جنيد * ز رمز لون الما از چه فرمود صاحب لمعات * عكس آن را كه شيخ كرد ادا عكس آن چيست اينكه رنگ محب * هست رنگ حبيب بىهمتا » « 3 »
--> ( 1 ) . الرحمن ( 55 ) آيهء 29 . ( 2 ) . زيرا نهايت قرب حكم محبوب در محبّ خواهد شد . ( 3 ) . مانند آهن گداخته كه در اثر كثرت قرب با آتش ، آتش از آن فرومىريزد .