پير جمال الدين محمد اردستانى
41
شرح الكنوز و بحر الرموز ( فارسى )
3 . علوم عقلى : جمالى معتقد است كه علم بايد در چارچوب دين حضور داشته باشد و عالم و طالب علوم ظاهرى ، نبايد فراتر از اين چارچوب برود ، چون علوم ظاهرى انسان را از دستيابى به حقيقت بازمىدارد . و معتقد است كه علم باطن و ادراك از حوزهء علوم ظاهرى و تجربى جداست ، چنان كه گفته است : اى علم ، علم باطن و ادراك ، حب دوست * دوغ است علم ظاهر و روغن علوم حال « 1 » در آن علم كوش اى خر بىاصول * كه در ره نمانى چو گيجان گول كه بىعلم خود كس نبيند حيات * نه علمى كه آيد از او ترهات نه علمى كه در كوى جهلت كشد * تو را بازدارد ز راه رشد تو مشغول علمى شو اى ناتمام * كه در سرّ بدانى حلال و حرام « 2 » « از راه مقال انكشاف حقيقت حال و رسيدن به سياحت وصال تصورى محال است . » « 3 » « اى عزيز ! بدان كه به سبب علم ، خداى تعالى را نمىتوان شناخت . دليل شناخت خداى تعالى محبّت است » . « 4 » طريقت پيرجماليه : « 5 » 1 . رشتههاى انتساب سلسلهء پيرجماليه : پيرجمال در پايان رسالهء شرح الكنوز ( قسم سوم ، روح القدس ) شيخ شهاب الدين عمر سهروردى را شيخ شريعت ، شيخ زين الملة و الدين عبد السلام كامويى را پير طريقت و
--> ( 1 ) . ديوان پيرجمال ، ص 33 . ( 2 ) . شرح الكنوز ، ص 325 . ( 3 ) . همان ، ص 104 . ( 4 ) . فتح الابواب ، برگ 562 . ( 5 ) . مؤلف آتشكدهء اردستان طريقت او را با نام طريقت محمد شاه هم ذكر كرده است ، ولى هيچ منبعى براى گفتهاش نياورده و در هيچ منبع ديگرى در مورد اين عنوان سندى مشاهده نشده است آتشكدهء اردستان ، ( تهران 1342 ) ، بخش دوم ، ص 384 .