بمبر جان و عقل را ز سر خوان فضل خود * چه خورد يا چه كم كند مگسى دو ز خوان تو طمع جمله طامعان بود از خرمنت جوى * دودهء مختصر بود دو جهان در جهان تو آل رسول ، اهل و قرابت اوست و قرابت با او عليه السلام ، يا از روى صورت و معنى باشد : ( يا از روى صورت و معنى صحيح گردد - خ ) ، يا تنها از راه صورت بود ، يا از روى معنى فقط باشد . پس هركه نسبت او با خواجه - عليه السلام - از روى صورت و معنى صحيح گردد « 1 » ( از روى صورت و معنى قرابت داشته باشد - خ ) يعنى در ظاهر و باطن مستقيم بود خليفه و امام و نائب و قائم مقام رسول عليه السلام او باشد . بيت : نى غلط گفتم كه نايب با منوب * گر دو پندارى قبيح آيد نه خوب « 2 »

--> ( 1 ) - چنان كه شيخ اكبر در باب ششم فتوحات مكّيه فرمود : و اقرب الناس اليه - صلى اللّه عليه و آله و سلّم - على بن ابى طالب عليه السلام امام العالم و سر الانبياء اجمعين . و در باب بيست و نهم آن فرمود : لمّا كان رسول اللّه - صلى اللّه عليه و آله و سلّم - عبدا محضا قد طهّره اللّه و اهل بيته تطهيرا و أذهب عنهم الرجس و هو كلّ ما يشينهم فان الرجس هو القذر عند العرب هكذا حكى الفراء . قال تعالى إِنَّما يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً فلا يضاف اليهم إلّا مطهّر الخ . ( 2 ) - بيتى از دفتر اوّل مثنوى عارف رومى است . در چاپ علاء الدوله « نايب يا منوب است » با « يا » ( ص 18 - س 6 ) . و در عكسى از نسخه خطى قونيه با « با » ابجد است : « نايب با منوب » . و در بعضى از نسخ خطى مثنوى كه در تصرف راقم است ، مصراع اول آن بدين‌گونه است : « نى غلط كردم كه نايب يا منوب » . و متأله سبزوارى در شرح مثنوى متعرض معنى اين بيت نشده است ، گويا بدين لحاظ كه معنى آن بنا بر هر دو وجه ظاهر است . نسخه‌اى خطّى از شرح مثنوى مولوى از عالمى به نام « سرورى » در كتابخانه محقّر اين حقير موجود است ، در اين نسخه مانند نسخه عكسى از خطّى قونيه « نى غلط گفتم كه نايب با منوب » با باى موحده ابجد است . و در اوائل شرح فصّ آدمى ، خوارزمى آن را بدين صورت نقل مىكند : نايب حق است و نايب با منوب * گرد و پندارى قبيح آيد نه خوب