صائن الدين على بن تركه

148

عقل و عشق يا مناظرات خمس ( فارسى )

ص 84 ، س 8 - 9 : روى صحرا چو همه . . . : شعر از عطار است . ص 84 ، س 11 : لا ترم فى شمسها ظلّ السّوى . . . : سايهء ديگرى را به خورشيد او نسبت مده كه او هم خورشيد است ، هم سايهء صبحگاهى و هم سايهء بعد از ظهر . ص 84 ، س 16 : ما فات مضى . . . : آنچه از دست رفت گذشته است و آنچه خواهد آمد كو ؟ برخيز و لذت ميان دو معدوم ( گذشته و آينده ) را غنيمت بشمار . شعر منسوب به امير المؤمنين على - عليه السّلام - است . ص 84 ، س 18 : اى پيشرو مردى . . . : از غزلهاى مولاناست . ص 85 ، س 2 : كعجلة الراكب و . . . : مانند شتاب سوار و آتش پاره گرفتن شتابان . القبس ، پاره آتش را گويند و « كالقابس العجلان » از امثال عرب است و دربارهء كسى گفته مىشود كه در طلب حاجت خويش ، عجله داشته باشد ( نگاه كنيد به : مجمع الأمثال ، ميدانى ، ج 2 ، ص 95 ؛ فرائد اللآل ، ج 2 ، ص 116 ؛ فرائد الأدب ، ص 1004 ) . ص 85 ، س 6 - 7 : كمند صيد بهرامى . . . : شعر از حافظ است . ص 85 ، س 10 : المخلصون على خطر عظيم : فروزانفر در احاديث مثنوى ، ص 53 مىنويسد : اين عبارت در شرح خواجه ايوب بر مثنوى ، حديث نبوى دانسته شده و در إتحاف سعادة المتقين ، ج 9 ، ص 243 ، منسوب به سهل بن عبد الله تسترى ذكر شده است . در منابع معتبر حديث شيعى و سنّى يافت نشد ، لكن در كتابهاى عرفانى بكرّات تحت عنوان سخن بزرگان سلف آمده است از جمله در كتاب الانسان الكامل نسفى ، تمهيدات عين القضات ، تفسير كشف الاسرار ميبدى ، مرصاد العباد نجم رازى ، عبهر العاشقين روزبهان بقلى و رسالهء عينيهء احمد غزالى . در منابع اقوال عرفا مثل حلية الاولياء و رسالهء قشيريه به دست نيامد . ص 85 ، س 12 : خذ ما تراه . . . : شعر از متنبى است و مصراع دوم چنين است : في طلعة الشمس ما يغنيك عن زحل . نيز نگاه كنيد به : ص 141 رسالهء حاضر . ص 85 ، س 13 : العين صادقة . . . : چشم راستگوست و گوش دروغگو . ص 85 ، س 14 : الشيخ يحكى عن كيسه : شخص كهنسال از خرد خويش حكايت مىكند . ص 85 ، س 14 - 15 : المؤمن مرآة المؤمن : مؤمن آينهء مؤمن است . ابو داود از پيامبر نقل كرده است : « المؤمن مرآة المؤمن و المؤمن أخو المؤمن يكفّ عليه ضيعته و يحوطه من ورائه » ( سنن أبى داود ، ج 4 ، ص 280 ، باب 55 فى النصيحة و الحياطة ) ترجمه : « مؤمن