بسم اللّه الرّحمن الرّحيم مقدمه [ محقق ] صائن الدين على تركهء اصفهانى از مشهورترين دانشوران خاندان « تركه » است كه در زمان خوارزمشاهيان يا سلاجقه از خجند به اصفهان آمدند و در اين شهر سكونت اختيار كردند « 1 » . صائن الدين از بزرگان روزگار شاهرخ تيمورى به شمار مىرود . در تذكره‌ها و تواريخ موجود ذكرى از تاريخ ولادتش به ميان نيامده است ، امّا خود وى در رسالهء نفثة المصدور اول كه به سال 829 ه . ق خطاب به شاهرخ نوشته تصريح مىكند : « حال آن است كه اين فقير را 59 سال از عمر گذشته . . . « 2 » » بنابراين ، صائن الدين در سال 770 ه . ق ديده به جهان گشوده است . به گواهى معاصرانش ، وى در 14 ذىحجهء سال 835 ه . ق در هرات در گذشت « 3 » . تيمور لنگ پس از حمله به اصفهان در سال 686 ه . ق « 4 » بزرگان آن ديار را به سمرقند كوچانيد ؛ برادر بزرگ صائن الدين و خاندانش نيز در زمرهء آنان بودند ؛ امر قضا به اين برادر كه تصريحى در نامش نيست تفويض شد . صائن الدين 25 سال نزد او به تحصيل علوم دينى پرداخت و سپس براى تكميل تحصيلات ، عزم سفر قبله كرد و 15 سال در خدمت بزرگان به رياضت ، مجاهدت و كسب دانش همت ورزيد « 5 » . از جمله همراهان او در اين سفر ، شاه نعمت اللّه ولى ، سيد قاسم انوار و شرف الدين على يزدى بودند « 6 » .

--> ( 1 ) . تذكرة القبور ، ص 19 ( 2 ) . چهارده رساله ، ص 147 ( 3 ) . مجمل فصيحى ، ص 270 ؛ مطلع السعدين . ج 2 ( 2 ) . ص 632 ؛ روضة الصفا ، ج 6 . ص 702 ( 4 ) . روضة الصفا ، ج 6 ، صص 155 - 156 ( 5 ) . نك : چهارده رساله ، ص 170 ( 6 ) . جامع مفيدى ، ج 3 ، صص 16 - 17 ؛ سلّم السموات ، صص 144 - 145