توجه صائن الدين به حقايق دينى و علوم باطنى ، هرگز توجيهى براى ترك تكليف شرعى محسوب نمىشد . او در اين راه به جدال صوفىنمايانى كه دكان مشيخت باز كرده عذار تكاليف شرعى فرونهاده‌بودند ، بر مىخاست و آنها را مجاب مىكرد ؛ خود در اين زمينه به موارد متعددى اشاره كرده است . « 1 » از ديدگاه صائن الدين ، اعمال و تكاليف شرعى به منزلهء جسد عبادات به شمار مىروند و تصديق و اعتقاد قلبى حكم روح عبادات را دارند ، و ايمان شامل هر دو جنبه مىشود . « 2 » اعتقاد صائن الدين به شريعت اسلام ، بر تمام ابعاد فكرى او سايه افكنده است و چنان كه پس از اين بيايد ، عقايد كلامى ، فلسفى ، حروفى و عرفانى او همگى در پرتو دين و شريعت ، معنا مىيابد ؛ همين ويژگى است كه نقش صائن الدين را در ظهور حكمت متعاليه در قرن يازدهم هجرى قابل بررسى مىنمايد . 7 - 2 . كلام انعكاس عقايد كلامى در آثار صائن الدين بسيار نيست و به نظر مىرسد كه او علاقهء چندانى به شيوهء متكلمان نداشته است . متكلمان اسلامى بيشتر جانب تنزيه خداوند را مدّ نظر قرار مىدهند ، درحالىكه صوفيه و عرفا - حد اقل در عرصهء ادبيات - به تشبيه گرايش دارند . صائن الدين هم در آثار خويش ، به‌ويژه در رساله‌هايى همچون شرح نظم الدّر ، روش اخير را برگزيده است . البته اين به معنى كم‌اطلاعى وى از آراى كلامى نيست . صائن الدين در رسالهء اعتقادات كه محل اعترافات عقيدتى اوست ، به بررسى نظريات فرقه‌هاى كلامى در چند مسألهء مورد اختلاف مىپردازد و عقيدهء خود را موافق نظر اشاعره ابراز مىكند ؛ از آن جمله در مسألهء رؤيت خداوند با نظر معتزله مخالف است : « . . . ذو الجلالى كه با وجود اين عظمت و عزّت ، ديدار همهء انوار را در روز قيامت ، از ديدهء اهل ايمان دريغ ندارد ؛ دور از آن سخن كه معتزله گويند كه او را هرگز نتوان ديد ، حاشاه عن ذلك ؛ چه ، ديده‌وران كوى ايمان و ايقان ، در آن روز ، ديدار او را مانندهء ماه چهارده

--> ( 1 ) . چهارده رساله ، ص 212 - 215 . ( 2 ) . همان ، ص 155 و 245 .