و استنشاق . و نزد « 1 » امام شافعى - رضى اللّه عنه - نيت است و رسانيدن آب بر وجه مذكور . و چون اندرون دهان و بينى از اجزاى ظاهر بدن آدمى نيست ، داخل نكرده ، چنانچه در بحث وضو تحقيق اين سخن خواهد آمدن . بعد از آن چون آدمى بدن خود را از اين حدث بزرگ پاك گردانيد و به طهارت فطرت اصلى خود بازگشت ، هرآينه در وقت نماز او را همين شستن اعضاى وضو بسنده « 2 » بود و به همين مستعد و آمادهء نماز شود . و آنچه واجب است در وضو نزد « 3 » امام ابو حنيفه - رضى اللّه عنه - چهار چيز است بنا بر آنكه اصل بدن آدمى از چهار ركن است : ثقيلين يعنى آب و خاك كه بيشتر اجزاى بدن مذكور از ايشان « 4 » است و لهذا در قرآن مجيد آمده كه « هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ طِينٍ » . و بعد از آن هوا است كه قوام روح بدان است و مادهء ترويح دل از آن . و بعد از آن آتش ؛ و او اگرچه مبناى حرارت غريزى است كه قوام حيوة بدان است و ليكن در تقويم ظاهر بدن كه اعضاى وضواند عين آن ركن را سهل دخلى هست بلكه مجرد مس حرارت كافى است ، و ركن مسح در وضو اشارت بدين ركن است و تلويح بدين نكته و به ديگر نكات كه تبيين آن تعسرى دارد ، و باقى اركان چون همه باعيانها « 5 » جزء « 6 » ظاهر بدن واقع شده‌اند به ازاى هريك شستن عضوى « 7 » واجب ديد . و چون « 8 » امام شافعى را بعد از اين معلوم شد كه هم چنانچه اين چهار ركن جزء بدن است مزاج نيز كه عبارت از كيفيت وحدانى است كه بعد از تفاعل اجزاى آن اركان و ترتيبى كه ميان افعال هريك است حاصل شده ، هم « 9 » جزء بدن آدمى است و همچنين روح كه مبناى قوام همه به دو است هم جزئى ديگر

--> ( 1 ) - ن : نزد شافعى نيت . ( 2 ) - ب : پسنديده بود . ن : بسنده بود . ( 3 ) - ن : نزد ابو حنيفه چهار . ( 4 ) - ب : مذكور ايشان است . ( 5 ) - ب : اعيانها . ( 6 ) - ن : جز بدن . ( 7 ) - ب : واهب ديد . ( 8 ) - ن : و چون شافعى . ( 9 ) - ب : همه جزء بدن .