صائن الدين على بن تركه
مقدمهء كتاب 2
چهارده رساله فارسى ( فارسى )
اكنون چند سال است كه گروهى معدود از محققان به بررسى نهضتهاى فكرى قرون اخير پرداخته و در صدد كشف پستى و بلنديهاى بسيار متنوع اين عالم بكر و دستنخوردهء حكمت و عرفان چند قرن پيش برآمدهاند . در نتيجه ، تاريخ مراحلى كه بزرگانى همچون ميرداماد و ملا صدرا را به خواجه نصير و شيخ اشراق مىپيوندد و نيز سير تفكر را از دورهء صفويه در اصفهان تا دوران اخير در تهران روشن مىسازد به دست مىآيد ، و غناى حيرتانگيز علوم عقلى و مخصوصا حكمت الهى اسلامى در ايران در چند قرن اخير بيش از پيش بر همگان عيان مىشود . يكى از مهمترين شخصيتهاى علمى دوران بين سهروردى و ملا صدرا كه در واقع بدون او ظهور مكتب اصفهان متصور نيست همانا صائن الدين بن تركه اصفهانى است كه براى بار اول آثار پرارجش به صورت علمى و منقح در اين كتاب به چاپ مىرسد . نام صائن الدين البته همواره نزد خواص از اهل حكمت شهرت داشته و يكى دو رساله از او به صورت چاپ سنگى در قرن گذشته در اختيار عموم قرار داده شده بود ولى كمتر كسى تاكنون به تحقيق در آثار متنوع او پرداخته و اهميت او را در سير حكمت اسلامى درك كرده است . اكنون كه رسائل او در دسترس همگان قرار مىگيرد مىتوان به آسانى به سهم مهمى كه او در تكوين مراحل بعدى حكمت اسلامى داشته است پى برد . پس از حملهء غزالى به فلسفهء مشائى بو على و ظهور حكمت اشراق و عرفان مكتب ابن عربى و احياى فلسفهء مشائى توسط خواجه نصير الدين طوسى در طى تقريبا سه قرن تحولاتى مهم در زمينهء فلسفهء اسلامى رخ داد كه محل اصلى آن ايران و نيز تا حدى برخى از شهرهاى آسياى صغير و شمال هند بود . در اين قرون بسيار ناشناخته و در عين حال غنى و پرثمر متفكرانى خلاق ظهور كردند كه كوشيدند هريك به نوبهء خود به نحوى از انحاء مكتبهاى گوناگون حكمت و عرفان و كلام اسلامى را باهم تلفيق دهند . برخى مانند سيد حيدر