اركان نماز واقع شده كه از امهات آيات كتاب اظهارى و سور اشعارى است ، ازآن‌رو كه تر ميوهء آن گرامى شجره او است ، هرآينه ركن اول او يعنى قيام اشارت به قلم « 1 » است و رفع يدين به تمايز شقين . و ركن دوم اشارت به جبرئيل و سفرهء وىاند . و در ركوع تلويحى بيّن هست بر « 2 » آنكه صورت روح است . و ركن اعتدال اشارت به حقيقت محمدى است كه صاحب مقام محمود است . و تنزل سجودى اشارت به تنزلى « 3 » است كه آن حضرت مىفرمودند در حين ابلاغ آن صورت وجودى بر افتادگان عالم آميزش و آلايش . و چون اين « 4 » ابلاغ را دو صورت هست ، و هريك را ظهور صورتى برش « 5 » مترتب : يكى صورت « 6 » كلامى ، و آن مخصوص امتان زمان خودش است كه او را پايندگى متصور نيست ، و يكى ديگر كتابى ، و حكم آن شامل ديگر امم هست و پاينده‌تر از آن است و زيادتى ظهور محمد - صلى اللّه عليه « 7 » و سلم - و شيوع اسمش از صورت دوم شد ، اين است آنچه مشار اليه به سجدتين و جلوسين و تشهد است . در اين وجه كتابى متفطن را حاجت زيادت نباشد . و وجه سوم ، كه زبان اولو الالباب و اهالى خانوادهء صدق و صواب بدان گوياست ، آنست كه همانا پيشتر معلوم گشت كه اول صورتى كه از ديوان اعلى بر صحايف اكوان و جرايد ادنى پذيرفتار تسطير شد و عوالم عليا و سفلى به آن پذيراى صورت گشتند ، هفت است . و صورت اركان هفتگانه نماز هم از اثر آن اصل است كه در « 8 » نهايت مراتب خود و اقصاى « 9 » اغصان و فروع نمودش رو نموده‌اند . چه ركن قيام از روى بساطت اشارت به واحد است . و ركن نيت كه تكبير و رفع يدين صورت آن شده اشارت به اثنين ، ازآن‌رو كه

--> ( 1 ) - ب : به جبرئيل و سفره و در ركوع . ( 2 ) - ب : بر آن صورت . ( 3 ) - ب : به تنزل است . ( 4 ) - ب : چون ابلاغ . ( 5 ) - دم : مبرش . ( 6 ) - ب : يكى صورت و آن . ( 7 ) - ب ، ن : و آله و سلم . ( 8 ) - ب : و در نهايت . ( 9 ) - ب : اقتضاى .