خواجه محمد پارساى بخارائى ( پارسا )
مقدمهء كتاب 79
قدسيه ( كلمات بهاء الدين نقشبند )
« كلمات بهاء الدين نقشبند » . خود خواجهء پارسا در جايى از فصل الخطاب از اين رساله بعنوان « الرسالة القدسية البهائية » نام برده است « 1 » . قدسيه ، مقدمهيى دارد در سبب و كيفيت تأليف كتاب ، و شرح اهميت جمع و نشر سخنان اولياء و ارج و اجر آن ، و نقل چند آيت و حديث و اثر و شعر و خبر درين باب . پس ازين مقدمه ، سخنان بهاء الدين و شرح آن آغاز مىشود در 12 فصل . فصول كتاب برابر و يكسان نيست . برخى مفصل است و پارهاى كوتاه . خود سخنان بهاء الدين اغلب كوتاه است ، و گاه از چند جمله افزون نيست ، و ليكن شرحى كه خواجهء پارسا بدنبال افزوده است ، سبب درازى برخى فصول شده است . فصلها پيوند موضوعى نيز ندارد ، هر فصل در باب موضوعى خاص است . در گفتههاى خواجهء پارسا آيات و احاديث نبوى و آثار و اقوال اولياء و مشايخ بسيار آمده و گاه اشعارى نيز بمناسبت نقل شده است . محمد پارسا در نوشتن شرح و توضيحات از كتب عرفانى بسيار مدد گرفته است . خود او نيز در مقدمه بدين معنى اشاره كرده است : « و اگر اين كلمات قدسيه را در بعض از مواضع احتياج به اندك شرحى افتد ، اولى آن بود كه آن شرح به استعانت و استمداد از كلمات مشايخ و انفاس نفيسهء اهل اللّه باشد ، فان كلام المشايخ يفسر بعضه بعضا » « 2 » . منابع خواجهء پارسا گذشته از قرآن و صحاح احاديث ، كتبى بوده است چون : طبقات الصوفيهء ابو عبد الرحمن سلمى ، قوت القلوب ابو طالب مكى ، ختم الاولياء حكيم ترمذى ، تذكرة الاولياء عطار ، مرصاد العباد نجم رازى ، عوارف المعارف سهروردى ، مصباح الهدايهء عز الدين كاشانى . . . نام برخى ازين كتب ( و يا نام مؤلفين آنها ) در رسالهء قدسيه آمده است ، ولى نام بعض ديگر نه . از ميان اين منابع ، ظاهرا بيش از همه از مصباح الهدايه استفاده شده است ؛ اگر چه نامى هم از آن در ميان نيست . ولى عبارات چندى درين رسالهء قدسيه هست كه عينا از مصباح الهدايه نقل شده است . به همين گونه چند فقره
--> ( 1 ) - فصل الخطاب ، نسخهء كتبخانهء سليم آغا رقم 281 ( نسخهء عكسى دانشگاه طهران ) ورق a 279 . ( 2 ) - قدسيه ( متن كتاب ) / 6 .