خواجه محمد پارساى بخارائى ( پارسا )
مقدمهء كتاب 73
قدسيه ( كلمات بهاء الدين نقشبند )
خواجهء پارسا در ديباچهء اين كتاب گفته است كه كسانى بسيار فصوص را شرح كردهاند ، ولى نيك از عهده برنيامدهاند ، و بيهوده سخن را به درازا كشانيدهاند . من اگر چه باختصار و ايجاز گراييدهام ، ولى مفتاح راز را بدست دادهام . شارح پس از ديباچه ، مقدمهيى در بيان سلسلهء موجودات نوشته و سپس بر سر شرح متن فصوص شده است . از شرح فصوص دو نسخه مىشناسيم : يكى در كتابخانهء مركزى دانشگاه طهران و ديگر در كتابخانهء مدرسهء عالى سپهسالار « 1 » . 6 . الاربعون حديثا « 2 » . 7 . مناسك الحج « 3 » . 8 . رمز الاقطاب « 4 » . 9 . محبوبيه - رسالهيى است به فارسى در 8 صفحه در مباحث عرفانى « 5 » . 10 . الفصول الستة - در حديث . نسخى از آن در كتبخانهء شهيد على و قاهره و رامپور موجود است « 6 » . 11 . تحقيقات - به فارسى در تصوف « 7 » . دو نسخه ازين رساله موجود است يكى در دار الكتب المصرية و يكى در كتابخانهء مشهد رضوى . نسخهء مصر رسالهيى خرد است در 5 ورق ، ولى نسخهء مشهد بسيار افزونتر از آنست ( 156 ورق ) . و در آن نسخه نوشته شده است كه كتاب ابواب و فصول و عناوين نداشت ، و خواجه محمد زاهد كابلى در 1097 آن را مبوب ساخت « 8 » .
--> ( 1 ) - فهرست كتابخانهء اهدائى سيد محمد مشكات به دانشگاه طهران : محمد تقى دانشپژوه ( تهران 1332 ) ج 3 بخش 1 ص 468 . فهرست نسخههاى خطى فارسى : احمد منزوى ( تهران 1349 ) ج 2 بخش 1 ص 1240 . ( 2 ) - . 382 . P , II . S , nnamlekcorB ( 3 ) - كشف الظنون 2 / 1831 . ( 4 ) - احمد منزوى 2 ( 1 ) / 1178 . ( 5 ) - فهرست چند مجموعهء كتابخانهء مجلس شوراى ملى : احمد گلچين معانى ؛ نسخههاى خطى 5 / 177 . ( 6 ) - . 382 . P , II . S , nnamlekcorB ( 7 ) - ايضاح المكنون 1 / 263 . هدية العارفين 2 / 182 . ( 8 ) - فهرس المخطوطات الفارسية : نصر اللّه الطرازى ( قاهره 1966 ) 1 / 70 . فهرست كتابخانهء آستان قدس رضوى ( مشهد 1344 ) 6 / 398 .