شرح تعرف چاپ هند ج 4 ص 40 : مغلوب آن نگويد كه بايد و آن نكند كه شايد . خلاصهء حاضر : مغلوب نه آن گويد كه بايد و نه آن كند كه شايد اما دربارهء تفاوت عبارات خلاصه با نسخه چاپ بنياد داورى تام نمىتوان كرد زيرا جز مقدمهء كتاب كه اندكى از بسيار است چيزى تا كنون توسط بنياد به چاپ نرسيده است تا مجالى براى مقايسه و داورى باشد و دربارهء مقدمه نيز سنجش لازم به عمل آمد و گفتنىها گفته شد . نكتهء ديگر آنكه بعضى عبارات و گاه اشعار عربى مندرج در خلاصه هم با متن التعرف و هم با شرح تعرف چاپ هند تفاوت دارد از جمله : الف - در صفحه 63 جلد دوم شرح تعرف در ترجمهء اين عبارت التعرف : « و يصدقون بالرؤيا و انها بشارة للمؤمنين و انذار لهم و توفيق » نوشته است : « و خواب ديدن نزديك ايشان حق است و بر دو وجه است يا بشارت يا بيم كردن و ترسانيدن به آنچه خواهد آمدن » . حال آنكه در خلاصهء حاضر به جاى : « ترسانيدن » چنين است : « . . . بر رسانيدن است بدانچه خواهد آمدن » كه ظاهرا « بر رسانيدن » ترجمهء كلمهء « توقيف » است چه با وجود بيم كردن ديگر « ترسانيدن » زايد به نظر مىرسد بعلاوه اگر « بيم كردن » را برابر « انذار » بگيريم ناچار « ترسانيدن » يا بر رسانيدن بايد برابر كلمهء « توقيف » باشد . ب - در اواخر باب وجد ( باب پنجاه و سوم ) در متن خلاصه بيتى است بدين صورت : هيهات يدرك بالوجود و انما * لهب التواجد من رموز تقهر اين بيت در متن التعرف ص 113 و شرح تعرف ج 4 ص 34 چنين است : هيهات يدرك بالوجود و انما * لهب التواجد رمز عجز يقهر كه با توجه به معنى و قاعده صحيح‌تر به نظر مىرسد . چند مورد ديگر هم از اين قبيل وجود دارد كه اگر تصحيحى در كار آيد تنها به مدد ذوق و دلايل استحسانى تواند بود نه با تكيه به سند و متن و بالنتيجه بازارى براى « حرف‌گيران » فرصت جوى كه دستى بنمايند . اما براى آنكه مصحح را به كم‌كارى و سهل انگارى منسوب ندارند از اين اشارت ناگزير است كه در سه مورد از اين دست اختلافات كه گذشت از آقاى دكتر مينوچهر استاد محترم دانشگاه طهران كه به شرح پيش گفته نسخ عكسى متعدد شرح تعرف در اختيار ايشان بود به نامهء سفارشى استمداد