فريدون بن احمد سپهسالار

331

زندگينامه مولانا جلال الدين مولوى ( فارسى )

و اين كلمه از لفظ rehT يونانى بمعنى « جانور » مشتق شده زيرا دارويى بوده است كه از اجزاى جانوران ساخته‌اند و سپس مطلق پازهر را هم به همين نام خوانده‌اند و اين كلمه در فارسى به « ترياك » و « ترياق » بدل شده و نخست به همان معنى پازهر بوده و سپس افيون را بدين نام خوانده‌اند . محمد بن يوسف طبيب هروى هم در كتاب « بحر الجواهر » ( چاپ طهران 1288 ) تحقيق درستى درين كلمه كرده و گويد : « لفظة يونانية مشتقة من تريوق و هو اسم لما ينهش من الحيوان كالافاعى و نحوها قال قوم انها سمى بهذا الاسم بعد ما القى فيه لحوم الافاعى اذا كانت الافاعى داخلة فى جملة الحيوان الناهش . . » در داروسازى اروپايى اين ترياق را شامل 60 مادهء مختلف مىدانستند و انواع مختلفى براى آن قائل بوده‌اند كه شامل 20 و 10 و حتى 4 و 3 ماده است ولى ترياق واقعى فرانسوى محتوى نزديك شست مادهء حيوانى و نباتى و جمادى بوده كه در انگبين مىريخته‌اند و ماده مؤثر آن عصارهء ترياك بوده و در هر 4 گرم 25 ميلىگرم ترياك ( افيون ) داشته است . اختراع اين دارو را اروپاييان به etadirhtiM نسبت مىدادند و اين همان كسيست كه دانشمندان اسلامى « مثروديطوس » ناميده‌اند . كلمهء ميتريدات زبانهاى اروپايى و مثروديطوس اعراب هر دو مأخوذ از « ميثريداتس » زبان يونانى و آن هم تحريفى از « ميثره‌داته » از زبان پارسى باستانست كه به فارسى امروز « مهرداد » مىشود . گذشته از سه تن از پادشاهان اشكانى ايران و يك تن از پادشاهان ارمنستان كه اين نام را