النّفاق كمثل القرحة يمدّها القيع « 1 » ( گ ) و الصّديد فأى مدّتين غلبت حكم لها « 2 » ( آ : برگ 50 ب ) و فى آخر « 3 » ذهبت به « 4 » » و قلب را دو روى باشد و آن روى كه به طرف نفس دارد « خلد » نامند و آن روى كه به جانب سرّ دارد و بدان عزم سرّ سرّ دارد « فؤاد » خوانند . و بعضى مقام سرّ را « 5 » أسفل از روح نهاده‌اند و بعضى اعلى « 6 » از روح ( ت ) و بعضى گفته‌اند كه سرّ را وجودى « 7 » نيست به استقلال چنان كه روح و نفس و قلب را ليكن چون نفس ( ن ) « 8 » به كمال تزكيه برسد روح از كدورت نفس خلاص « 9 » يابد و به مقام « 10 » قرب رجوع « 11 » كند و دل نيز از غايت اتّساع و ارتضاع « 12 » متابع روح « 13 » گردد و از مقام خود ترقى نمايد و به سبب اين ترقى صفت صفيا از صفاى دل حاصل كند و چون اين صفت صفيا بر سالكان پوشيده « 14 » بماند « 15 » نام آن سرّ نهادند و چون روح نيز وصف اصفى « 16 » حاصل كرد بعد از عروج و آن « 17 » وصف اصفى بر سالكان پوشيده بماند نام آن « سرّ » كردند « 18 » پس هركه اين « 19 » صفا از دل « 20 » يافت گفت : ( ب ) « 21 » « مقام سرّ اسفل از روح است « 22 » » و هركه آن صفا از روح يافت « 23 » گفت : « مقام سرّ اعلى « 24 » از روح است « 25 » » .

--> ( 1 ) آ : الفتح ، گ : يمد الفتح ، گ ، ص 416 . ( 2 ) ابو طالب مكى : قوت القلوب ، ج 1 ، ص 169 عليه حكم له ها . ( 3 ) ن : لفظ آخر . ( 4 ) قب : كنز الجمال ، ج 1 ، ص 62 . غزالى : احياء علوم الدين ، ج 1 ، ص 1028 ، ج 3 ، ص 11 . ابو طالب مكى : قوت القلوب ، ج 1 ، ص 169 . سهروردى - رشيد احمد ، ترجمه اردو عوارف المعارف ، ص 514 . آ ، ب : ندارد . ( 5 ) ل ، ن : ندارد . ( 6 ) ب : اعلىتر ( به جاى اعلى ) ، ت : برگ 44 الف . ( 7 ) آ ، ب ، ت : وجود . ( 8 ) ن : برگ 108 الف . ( 9 ) گ : خلاصى ( 10 ) آ ، ب : به مقام ، ن : مقام . ( 11 ) گ : عروج . ( 12 ) ل : ندارد . ( 13 ) ل : متابع روح ندارد . ( 14 ) ب : نوشيده . ( 15 ) ل : بماند . ( 16 ) آ : صفت اصفى ، ن : وصف اصفا . ( 17 ) ن : او ( به جاى آن ) . ( 18 ) ن : كرده‌اند ( به جاى كردند ) ل : نهاده‌اند . ( 19 ) گ : آن . ( 20 ) گ ، ت : روح ( به جاى دل ) . ( 21 ) ب ، برگ : 46 الف . ( 22 ) ل : روح و دل است ، ب : اسفل است از روح . ( 23 ) - آ : ندارد و از روى ب ، ن نوشته شده . ( 24 ) ل : او ( 25 ) براى اين مضمون رك به : سهروردى : عوارف المعارف ( اردو ترجمه از رشيد احمد ) ، ص 518 .