خاطر حقانى با غلبه و قلبى با سلامت « 1 » و ملكى با سكينه كه محمود بود و نفسانى با هوا « 2 » و شيطانى « 3 » با اغوا « 4 » كه مذموم باشد . « و ليكن خاطر شيطانى اصعب « 5 » است كه ذو فنون باشد چنانك « 6 » شيخ ولىتراش قدّس اللّه سرّه « 7 » در فوائح الجمال آورده است كه وقتى خلوتى اختيار « 8 » كرده بودم شيطان ( گ ) « 9 » حيل بسيار ( ن ) « 10 » ( آ : برگ 44 الف ) انگيخت و ردّ كردم ، امّا عاقبت در خاطرم آمد كه كتابى تصنيف كنم ( ت ) و نام آن « 11 » كتاب « حيل المريد على المريد « 12 » » باشد و ليكن با شيخ « 13 » مشورت « 14 » بايد كردن « 15 » چون در غيب « 16 » با شيخ مشاورت « 17 » نمودم كلامش را شنودم كه گفت خدايت نگاه دارد از اين خاطر كه شيطانى است و تو ( ل ) « 18 » پنداشتى كه او خود را دشنام ندهد به لفظ مريد پس متنبه « 19 » آمدم و منتهى شدم از آن تصنيف « 20 » » و امّا خاطر نفس ذو فن واحد است زيرا كه نفس مثل صبى بود و شيطان مثل بالغ

--> ( 1 ) - ت ، گ : سلامه . ( 2 ) - گ : هوى . ( 3 ) - آ : شيطان . ( 4 ) - گ : باغوا . ( 5 ) - گ : اضعف . ( 6 ) - گ : چنان كه . ( 7 ) - آ ، ب ، ت ، ن ، گ : ندارد . شيخ نجم الدين الكبرى كه وى را شيخ ولىتراش گويند و فوائح الجمال يكى از تصانيف وى است . كشف الظنون ، ج 2 ، ص 205 و ريحانة الأدب ، ج 4 ، ص 303 . ( 8 ) - گ : كه اختيار خلوتى كرده بودم . ( 9 ) - گ : ص 409 . ( 10 ) - ن : برگ 105 الف . ( 11 ) - آ ، ب : ندارد ، ت : برگ 37 ب . ( 12 ) - ل : ندارد . ( 13 ) - گ : به شيخ . ( 14 ) - آ ، ب : مشاورت . ( 15 ) - ل ، گ : كرد . ( 16 ) - ل ، ن ، گ : غيبت . ( 17 ) - ل ، ن : مشورت . گ : به شيخ مشورت . ( 18 ) - ل : برگ 31 الف . ( 19 ) - ل : بعد از آن . ( 20 ) - فوائح الجمال ، ص 15 كنت منقطعا الى اللّه فى الخلوة مواظبا تذكره فجاء اللعين و اكثر على الحيل يشوّش الخلوة . . . . فكنت انى به الخواطر المشغلة عن اللّه مخطر على قلبى أن أصنّف كتابا فى الخلوة أسمّيه حيل المريد على المريد . . . فقلت لا يصح الّا باذن الشيخ ، فشاورت الشيخ فى الغيب فسمعت كلامه لصحة رابطة كانت بينى و بينه ان انته عن هذا الخاطر . . . فانه خاطر الشيطان لاطفك فى الحيلة و سمّى نفسه مريدا أ فحسبت ان لا يشتم نفسه و استبعدت ( ص 16 ) عنه ذلك . . . فانتبهت و انتهيت .