و ولايت دو قسم است : عامّه : كه مر جميع اهل ايمان را باشد و خاصّه : كه مر اهل فنا فى اللّه را باشد . پس ولى آن است « 1 » كه فانى گردد در نعت « 2 » نور ذات و باقى باشد به بقاء ذات « 3 » و ظاهر ( ب ) « 4 » باشد به اسما و افعال و از اينجاست كه مشايخ فرموده‌اند . « الفقير إذا لم يكن « 5 » يحيى و يميت « 6 » فليس به فقير « 7 » » . و ولايت به اعتبار « 8 » ديگر منقسم شود « 9 » . به مطلقه و مقيّده « 10 » . و مطلقه صفتى ( آ : برگ 19 ب ) باشد از صفات الهيه « 11 » كه : « وَ هُوَ الْوَلِيُّ الْحَمِيدُ » ( 13 - 16 ) ( 42 : 28 ) « 12 » . و مظهر آن عيسى عليه السّلام كه ختم اين ولايت به وى شود « 13 » . « 14 » . و ولايت مقيده « 15 » صفت الهى « 16 » بود ازآن‌رو « 17 » كه مقيد « 18 » مستند « 19 » است به اولياء و انبياء و قوام آن « 20 » مقيده به اين « 21 » مطلقه است به واسطهء فيضى كه از مطلق ولايت احديت « 22 » به

--> ( 1 ) ل ، ن : ندارد ، ت ، گ : باشد . ( 2 ) گ : ندارد . ( 3 ) ل ، ن ، گ : بود به حق تعالى . ( 4 ) ب : برگ 18 ب . ( 5 ) ل : گفته‌اند كه ، ن ، گ : گفته‌اند . ( 6 ) ب : كان ، ب : يحيى و لا يميت . ( 7 ) فوائح الجمال ، ص 3 . ( 8 ) ن ، گ : به اعتبارى . ( 9 ) ل : گردد . ( 10 ) قب : ابن عربى ، فصوص الحكم ، ص 13 . محمّد معصوم على : طرايق الحقائق ، ج 1 ، ص 503 هريك از ولايت و نبوت يا مطلقه است يا مقيده . ولايت مطلقه : فالنبوة المطلقة هى النبوة الحقيقة الحاصلة فى الازل الباقية ابى الابد و هو اطلاع النبى المخصوص بها على استعداد جميع الموجودات به حسب ذواتها و ماهياتها و اعطاه كل ذى حقه الذى يطلبه بلسان استعداده من حيث انه الابناء الذاتى و التعليم الحقيقى الازلى المسمى بالربوبية العظيمة و السلطنة الكبرى . و صاحب اين مقام را خليفهء اعظم و قطب الاقطاب و انسان كبير و آدم حقيقى و قلم اعلى و عقل اعلى و عقل اوّل اعظم و اسامى ديگر نير نامند . . . و استناد جميع علوم و اعمال بدين انسان كامل است . . . و باطن اين نبوت مطلقه ولايت مطلقه است پس ولايت مطلقه عبارتست از حصول جميع اين كمالات به حسب باطن در ازل و بقاء اين‌ها تا ابد . ( 11 ) ل : الهيت . ( 12 ) قرآن مجيد 42 ( سوره الشورى ) 28 . ( 13 ) ل : بود . ( 14 ) قب : ابن عربى ، فصوص الحكم ، ج 2 ، ص 30 . ايضا ، فتوحات المكية ، ج 2 ، ص 15 ، ج 4 ، ص 76 الختم عام الذى يختم اللّه به الولاية العامة فى آخر الزمان و هو عيسى عليه السّلام . ( 15 ) ت ، ل ، ن ، گ : مقيده هم . ( 16 ) ل : الهيت . ( 17 ) ل ، ن : روى . ( 18 ) ت ، ن ، گ : مقيده . ( 19 ) آ : مستند . ( 20 ) ت ، - ل ، ن ، گ : اين . ( 21 ) ل ، ن ، گ : به آن . ( 22 ) eht ylpmis gnitoved yhposolihP ni mret gnihcaet , ytinU : ayidahA 381 . P . loV . IE . . . gnieb enivid eht fo eerged tsehgih eht . . . ytinU s'doG fo ytilaudividni ( دائرة المعارف اسلامى ، لندن ) .