امير حسن علاء سجزى دهلوى
15
رساله مخ المعانى ( فارسى )
بسيار لطيف كه ابو القاسم فرشته نقل كرده ، مىگويد : " در ابتداى حال خواجه حسن كه عقل و دانش كامل داشت بر دكان خبازى نشسته بود - امير خسرو نزديك وى رفت و پرسيد نان چگونه مىفروشى ؟ حسن گفت نان در پله ترازو نهم و خريدار را مىگويم كه زر در پلّه ديگر گذارد - هرگاه زرگران برآيد مشترى را نان مىدهم - امير خسرو گفت اگر خريدار مفلس باشد ! گفت درد و نياز عوض مىنمايم - خسرو از حسن كلام حسن حيران ماند و كيفيت حال بشيخ عرض نمود - " غزلهاى سوزناك عارفانه كه حسن سروده شامل مضامين عاشقانه و وصف ايام وصال و روز وداع و خط و خال معشوق و درويشى و بهار و بزم طرب و مى و ساقى و شرح ماجراهاى عاشق مىباشد كه حاكى از شوريدگى و سرمستى است - علاوه بر ديوان شعر ، حسن تاليفات زيادى دارد كه معروفترين و مهمترين آنها عبارتست از خ فوائد الفؤاد