سيرى در رشد و تكامل انديشه‌هاى اصلى تصوف از سده دوم و سوم هجرى تا عصر مولانا و جامى سيريست كه شكل‌هاى گوناگون عرفان را بما نشان مىدهد - حقيقت آنست كه در قرنهاى متمادى ، صدها مدرسه‌هاى فكرى و روحانى و سلسلهء صوفيه و سيستم‌هاى عرفانى و نظام‌هاى فلسفى و فرقه‌هاى مختلف عرفا و صوفيا بوجود آمده‌اند كه هريكى از آنها خصايص ويژهء به خود دارند - دكتر عبد الحسن زرين‌كوب ، منتقد و محقق معروف و محترم ، در اثر بسيار مهم و باارزش خود خ ارزش ميراث صوفيه مىنويسد : " ادب صوفيه در فارسى و عربى اهميت خاصى دارد - اين ادب هم شامل نظم است و هم شامل نثر ، هم فلسفه دارد و هم اخلاق ، هم تاريخ دارد و هم تفسير ، هم دعا دارد و هم مناجات ، هم حديث دارد و هم موسيقى . . . در اينجا صحبت از عشق خدا است و تمناى وصال او كه هدف