اظهار نظر نمود . تحصيل علم منطق و كلام و عربيت به اندازه‌ئى كه بتوان مطالب كتب تحقيقىاى را كه به زبان تازى نوشته‌اند فهميد ، و قرائت آثارى كه در حكمت مشاء و اشراق تأليف شده است و اطلاع كافى از تفسير و أحاديث و تحصيل آثار صدر المتألهين و تضلّع در عقايد أو بخصوص مباحث وجود و مباحث الهيات ، و سفر نفس أسفار ، شرط اساسى فهم مطالب مدوّن در آثار عرفا و محققان از صوفيه مىباشد . همين مسئله وجود مصطلح در فن عرفان ، يكى از غامض‌ترين مباحث نظريست : بحث از مفهوم وجود و نحوهء صدق آن بر مقولات موجوده أعم از جوهر و عرض و معاني و مفاهيم ذهنيه ، بحث از اصالت و تحقق آن باعتبار تحقق خارجي ، و نحوه ظهور خارجي آن در ماهيات و اتحاد آن با أعيان باصطلاح عرفا ، بحث از وحدت خارجي آن بعد از تصور اشتراك معنوي آن ، و تحقيق در اين مسئله مهم كه آيا وجود بعد

--> سپردن كارهاى حساس و حياتى به غير أهل در كشور ما امرى عاديست و يكى از دوستان از مردم مغرب زمين مىگفت در مملكت ما بفرض آنكه دولت مرتكب گناهى عظيم شود و كارى را بنا أهل و غير مستحق رجوع كند ، اجتماع از قبول آن امتناع مىورزد و در درجهء أول كسى كه اهليت براي كارى نداشته باشد خود از قبول آن كار خوددارى مىنمايد و شخصيت خود را مورد تمسخر قرار نمىدهد ، لذا ما نه فارغ التحصيل بىسواد داريم نه معلم كم‌سواد و نه وكيل بدون موكل .