أو را على الدوام رعايت كند . به معناى فعيل به معناى مفعول نيز آمده است چنان كه فرمود : و هو يتولى الصالحين در فهم حقيقت ولايت و نبوت أكثر باحثان در اين مسئله دوچار زلات شده‌اند و بيشتر تعاريف در اين باب جامع و مانع نمىباشد . برخى از أهل ظاهر به گمان آنكه ولى تابع نبي است بطور اطلاق قائل به افضليت نبي از ولى شده‌اند در حالتي كه نبوت جهت خلفى و ولايت جهت حقى است و باطن و سرّ نبوت و قهرا أفضل از آنست و ديگر آنكه بيش از يك ولى كامل در هيچ عصرى از اعصار موجود نباشد ، و شايد كه در عصر واحد أنبياء متعدد موجود باشند . حضرت ختمى مرتبت به شرحى كه ذكر شد و در مباحث بعد نيز بيان مىشود ، صاحب ولايت كليه مطلقهء جامع جميع ولايات و نبوت أو قهرا محيط بر جميع نبواتست و مقام تعيّن أو واسطه است بين لا تعين صرف و اولين تعين شامل و جامع جميع تعينات ؛ لذا از آن به برزخ البرازخ الأزلية تعبير نموده‌اند . برخى ولايت را ازآن‌جهت أفضل از نبوت دانسته‌اند كه ولايت نهايت ندارد و نبوت محدودست و وجه ديگر آنكه ، ولايت باطن و سر و نبوت ظاهر و علانيه است ، و نيز ولايت جهت حقى و نبوت جهت خلقي است و وجه ديگر آنكه ، ولايت صفت حق و نبوت صفت خلقست . برخى از ابناء معرفت ولايت را منقسم نموده‌اند بولايت لاهوتى و جبروتى و ملكوتى و ناسوتى . از ولايت لاهوتى بولايت عظمى و از ولايت جبروتى بولايت كبرى و از ملكوتى بولايت وسطى و از قسم