وضو وقتى تمام شود كه تمامت جوارح مؤدب شده باشد و از اشتغال بما لا يعنى مهذب گشته . و نيت وقتى درست آيد كه به همگى وجود متوجه قبلهء وجه الله شده باشد . 104 - و نمازى كه معراج است آن باشد كه در جميع اركان حاضر باشد با حق تعالى . و در خاطر او غير حق را مدخل نماند و او نيز نسيم نفحات الطاف الهى به مشام جان اشتمام كند يا اثر آن از راه تعرض به وجود او رسد . و اگر كار عالىتر شود و قرة العين را مشاهده كند آن دولت را كجا بود اندازه . و آخرين حظى كه مصلى را در معراج در عالم شهادت حاصل آيد مشاهدهء قرة العين باشد . اگر از اين علامات هيچ نشانى در خود نيابد ، بايد كه در تصحيح نماز سعى نمايد كه آن نماز ناقص بوده است و بىثمره افتاده و خود را عشوه ندهد كه ثمرهء آن در آخرت خواهد بود از آنكه حق تعالى مىفرمايد : مَنْ كانَ فِي هذِهِ أَعْمى فَهُوَ فِي الْآخِرَةِ أَعْمى وَ أَضَلُّ سَبِيلًا [ 17 / 72 ] دنيا انموذج آخرت است اينجا نيز از آنچه در آخرت طمع مىدارى نشانى بايستى . 105 - اى عزيز ! به غرور شيطان در دام غفلت ميفت ، و جهد كن تا امروز زياده و نقصان خود را در اعمال و احوال بازيابى ، كه چون فردا كشف غطا كنند و ديده‌ات تيزبين شود و بيند كه چه نقصانها در اعمال تو بوده است جز حسرت و ندامت هيچ فايدهء ديگر ندهد . چنان كه حق تعالى مىفرمايد : فَكَشَفْنا عَنْكَ غِطاءَكَ فَبَصَرُكَ الْيَوْمَ حَدِيدٌ . [ 50 / 22 ] هرچند فرياد رَبَّنا أَبْصَرْنا وَ سَمِعْنا فَارْجِعْنا نَعْمَلْ صالِحاً إِنَّا مُوقِنُونَ [ 32 / 12 ] از نهادت برآيد ، جوابى دلپذير به گوش هوش تو نرسد ، اما اگر امروز بر نقصانى اطلاع يابد جبران تواند كرد . و علاماتى كه بدان معلوم شود كه نماز او به زيور كمال متحلى بوده است بسيار است اما در اين مختصر به حكم تِلْكَ عَشَرَةٌ كامِلَةٌ [ 2 / 196 ] ده علامت ياد كنيم تا او را تمييز كردن ميان نماز كامل و ناقص آسان شود : علامت اول مشاهدهء قرة العين است . علامت دوم اشتمام نفحات الطاف ربوبيت است . علامت سيم انشراح صدر است .