داده‌اند « 19 » و از روى نسخه‌اى بسيار آشفته در سالهاى 1326 و 1327 ضميمهء تذكره كججى « * » انتشار داده‌اند « 20 » بىآنكه به نام ما لا بد منه فى الدين - كه يكى ديگر از نگارشهاى مشهور سمنانى است - در پايان رسالهء مورد بحث توجه كرده باشند ! از رسالهء آداب السفرة دو نسخه در دسترس بنده بوده است : يكى نسخهء دار الكتب قاهره به نشانى ( 254 مجاميع طلعت ) در دفتر ( برگهاى 29 ر - 31 پ ) كه تاريخ 895 را دارد « 21 » و نسخهء اساس من بوده است و با رمز / قا / در بخش اختلاف نسخه‌ها به آن توجه داده‌ام . و ديگرى نسخهء مشوش و آشفته‌اى است كه به سال 1327 بضميمهء تذكرهء كججى در شيراز عرضه شده است با نمايهء / چا / در بخش اختلاف نسخ . * ما لا بد منه فى الدين / از رساله‌هاى پير بيابانكى است كه بعضى از معاصران آن را به نامهاى « فصول الاصول » و « رساله در اصول دين » نيز خوانده‌اند « 22 » ، و ليكن خود مؤلف در پايان آداب السفرة اين نگاشته‌اش را به نام ما لا بد منه فى الدين خوانده ، و در فرحة العاملين « 23 » به صورت كوتاه شده ، يعنى ما لا بد از آن ياد كرده است . همين نام را ظهر نسخهء اسعد افندى - كه نسخه‌اى است معتبر - نيز تأييد مىكند . سمنانى در اين رساله به شرح اركان دين : توحيد ، نبوت ، نماز ، روزه ، زكات ، حج و جهاد - براى مريدش عبد الله بن محمد بن احمد غرجستانى پرداخته است . علاوه بر مباحث مذكور مؤلف در اين رساله بابى مستقل به

--> ( 19 ) . - استاد احمد منزوى ، فهرست نسخه‌هاى خطى فارسى 1011 ، كه از اين انتساب نادرست ياد كرده است . ( * ) اين تذكره به نام كججى شهرت يافته است ولى از كججى نيست بلكه از تأليفات شيرازى كه از حكيمان عارف مشرب سدهء 7 و 8 هجرى بوده است ، مىباشد . ( 20 ) . - فهرست كتابهاى چاپى فارسى 1 / 20 ( 21 ) . - طرازى ، فهرس مخطوطات 1 / 2 ( 22 ) . - خاورى ، ذهبيه 1 / 488 ، استخرى ، اصول تصوف 254 ( 23 ) . - به همين مقدمه ، پس از اين