از اين پس آوازهء علاء الدوله سمنانى به آنجا رسيد كه برخى از مشايخ خانقاههاى ديگر همراه با دسته‌هاى مريدانشان در صوفيا باد سمنان به او پيوستند « 5 » ، و اميران آرزو مىكردند كه شيخ سمنان گوشت صيد آنان را بپذيرد « 6 » و ميانجى عقده‌هاى كور سياسى آنان گردد « 7 » ، و او نه در زمان و نه در مكان ، كه بر زمان و مكان ، دهها مريد را به درجهء مراد رسانيد ، به‌طورىكه مريد مريد او - يعنى امير سيد على همدانى كه تربيت‌شدهء دست شيخ محمود مزدقانى بود از مريدان سمنانى - آراء او را به شبه قاره هندوستان رسانيد و مريدى ديگر راه او را در فراه باز نمود ، و سديگر آنان در ماوراءالنّهر اهتمام به نشان دادن طريق عرفانى او كرد و . . . بعلاوه ، سمنانى پس از گرايش به تصوفى رقيق و ملايم ، دست به تأليف و تصنيف برد و در تفسير قرآن و شرح احاديث قدسى و نبوى و رموز عرفانى و آداب و كلام وفقه و فلسفهء خانقاهى و وعظ و نصيحت و وصيتهاى اجتماعى دهها اثر كوتاه و بلند به زبان فارسى و تازى نوشت ، آن چنان كه نگارشهاى او آينه‌اى است غماز در الهيات و خانقاهيات و اجتماعيات و مسائل سياسى ، اجتماعى و اقتصادى ، و متضمن بسيارى از دقايق مربوط به ادبيات تصوف و بسيار مفيد براى مطالعه در تاريخ زبان فارسى ، كه پس از هفتصد سال بدون هيچ‌گونه صعوبت و دشواريى گوياست و مفهوم . و سرانجام اين پير پخته و سوخته در شب جمعه ، بيست و دوم رجب از سال 736 هجرى درگذشت و در بيرون خانقاه صوفىآباد در محل حظيرهء جمال الدين عبد الوهاب بارسينى به خاك سپرده شد . اين بود كليات سرگذشت سمنانى كه به خامهء خودش ، جسته جسته در نگارشهايش آمده است . هرچند از خلال نگاشته‌هاى او مىتوان به جزئيات آرا و عقايد و جهان‌بينى سياسى ، عرفانى ، اجتماعى و حتى اقتصادى او نيز

--> ( 5 ) . - چهل مجلس 139 ( 6 ) . - همان كتاب 158 ( 7 ) . - مطلع سعدين سمرقندى 1 / 73