نور الدين عبد الرحمن اسفراينى
مقدمه 9
كاشف الأسرار ( فارسى )
است كه ما بطور كلى نسخه L را ترجيح دادهايم . ليكن از طرفى ديگر تحرير دوم كه بهوسيله N عرضه شده است ممكن است از خود مؤلف باشد و بههرحال محرز است كه نسخه N به نسخه L بستگى ندارد ( براى جزئيات بيشتر ر . ك . مكاتبات ، مقدمه صفحه 28 و بعد ) . در مواردى كه به نظر ضرورى مىرسيد كه قسمتهاى حذف شده دو نسخه در متن اضافه كنيم ، اين قسمت الحاقى را در ميان دو قلاب قرار دادهايم ( بعنوان مثال صفحه 2 - 1 ، 11 ) . ب - مختصرى از شرح حال اسفراينى بنا بر اظهارات علاء الدوله سمنانى ، شيخ نور الدين ابو محمد عبد الرحمن بن محمد بن محمد كسرقى اسفراينى روز دوشنبه چهارم شوال 639 در خانقاه منسوب به شيخ ابو بكر كتانى واقع در روستاى كسرق در اطراف شهر اسفراين ولادت يافته و در شب چهارشنبه سوم جمادى اول 717 درگذشت و در بغداد به خاك سپرده شده است . بايد گفت كه در مورد تاريخ وفات شيخ اختلاف نظرهاى بسيارى بين مؤرخين وجود دارد ولى در آنكه او در طى سنه 717 در بغداد فوت كرده ترديدى قوى نيست . از بعضى اشارات كه در توجه شرح احوال شخصى در كاشف الاسرار آمده چنين برمىآيد كه اسفراينى هنگامى كه به راه تصوف افتاده بود هنوز هم نزد خانواده خود زندگى مىكرد ( ر . ك كاشف ، فصل 49 - 48 ) در نزديكى روستاى كسرق در يك خلوتخانه كه آن نيز مانند خانقاه كسرق بنام شيخ ابو بكر كتانى ارتباط داده شده ، نخستين تعليم ذكر را از طرف درويشى به نام پورحسن نماينده شيخ احمد جورپانى ( - گورپانى ) آموخت و سپس « مريد خاص » همان شيخ شد . ( ر . ك كاشف فصل 41 - 39 و ضميمه B ، فصل 61 ) . شيخ احمد گورپانى ( متوفى 667 يا 669 ) طريق تصوف را از شيخ على لالا ( متوفى 642 ) اخذ كرد ، و او به نوبهء خود به دايره ارشاد شيخ نجم الدين كبرى ( متوفى 618 ) و شيخ مجد الدين بغدادى ( متوفى 616 يا قبل از آن ) پيوست و از هر دو اجازه گرفت . تاثير افكار و سخنان اين اقطاب سلسله كبرويه و نيز آن شيخ نجم الدين دايه رازى ( شاگرد مجد الدين بغدادى متوفى 654 ) در تمام آثار اسفراينى پيدا است . ولى جالب توجه اينست كه مؤلف ما در رساله خلوتنشينى خود كه آن را اثرى از دوران جوانى شناختيم ، از مجد الدين