فخر الدين ابراهيم همدانى ( عراقى )

6

كليات ( فارسى )

قطعا نادرستست و بجزين كتاب در هيچ جاى ديگر نيست . دارا شكوه در سفينة الاوليا تصريح كرده كه وى هشتاد و دو سال عمر كرده است پس در سال 606 بجهان آمده است و در مقدمهء ديوان سن وى را 78 سال نوشته‌اند و ناچار در 610 بجهان آمده و البته اين درست‌ترست . روستاى كمجان در بيرون شهر همدان هنوز هست و اكنون به آن كميجان ، بضم كاف مىگويند و قصبهء مركزى دهستان بزچلو از بخش وفس در شهرستان اراك در 86 كيلومترى شمال اراك و 76 كيلومترى مشرق همدانست . روى هم رفته آنچه در كتابهاى رايج دربارهء عراقى نوشته‌اند متكى به شرحيست كه جامى در نفحات الانس آورده و گويا وى نخستين كسيست كه مطالب مقدمهء ديوان را منعكس كرده باشد به همين جهت آنچه در كتابها دربارهء او هست بيش‌وكم همان مطالب مقدمهء ديوانست . تنها برخى مطالب ديگرى كه بيشتر جنبهء كرامت و خوارق عادت دارد از خود يا از منابع نامعتبر و سست بر آن افزوده‌اند . رايج‌ترين كتابهايى كه دربارهء وى بحث كرده‌اند بدين گونه است . 1 ) نفحات الانس جامى چاپ كلكته 1859 ص 700 - 704 2 ) تذكرة الشعراى دولتشاه چاپ ليدن ص 215 - 216 3 ) حبيب السير خواندمير - رجال حبيب السير ص 34 - 36 4 ) مجالس العشاق چاپ كانپور 1314 ص 119 - 123 . اين كتاب بنام ابو الغازى سلطان حسين بايقرا پادشاه مشهور تيمورى معروف شده است ولى در حقيقت تأليف مير كمال الدين حسين بن مولانا شهاب الدين اسماعيل طبسى گازرگاهى هروى از عارفان و شاعران درجهء دوم قرن نهم ساكن هرات در دستگاه مير علىشير نواييست كه شرحى بر منازل السائرين عبد اللّه انصارى و چند رساله در تصوف نوشته و اين كتاب را يا خودم بنام سلطان حسين بايقرا پرداخته يا آنكه ديگران به خطا به او نسبت داده‌اند .