مؤلف خزينة الأصفياء مدت اقامت عراقى را در دستگاه بهاء الدين زكريا بيست سال نوشته و حال آنكه در مقدمهء ديوان بيست و پنج سال آمده است . هدايت در رياض العارفين نوشته است : « گفته‌اند كه او و شمس الدين تبريزى در چله خانهء ركن الدين سجاسى اربعين برمىآوردند » . درين كتاب محيى الدين ابن العربى به خطا مجد الدين عربى چاپ شده است . سجاس شهرى بوده است در مغرب ايران در ميان همدان و ابهر و در بسيارى از كتابها نسبت اين ركن الدين سجاسى را به خطا « سنجاسى » نوشته‌اند . با آنكه ركن الدين سجاسى از مشاهير مشايخ تصوف نيمهء اول قرن هفتم ايران و از مشايخ طريقهء شيخ زاهد گيلانى و صفى الدين اردبيلى بوده در كتابها ذكرى ازو نيست و تاريخ رحلت او را نيافتم . اما شمس الدين محمد بن على بن ملك‌داد تبريزى مراد معروف مولانا جلال الدين آنچه از تحقيق دربارهء وى برمىآيد در ماه شوال 643 ناپديد شده است و معلوم نيست درين تاريخ درگذشته است يا او را كشته‌اند . چنان كه گذشت عراقى در حدود 627 از همدان عازم هندوستان شده و 25 سال پس از آن يعنى در 625 از هند بازگشته است . درين موقع قهرا مىبايست ركن الدين سجاسى كه يكى از اصحاب او شمس الدين تبريزى در 643 ناپديد شده است از جهان رفته باشد و ناچار عراقى مىبايست در آغاز زندگى پيش از رفتن بهند در سلسلهء مريدان وى جاى گرفته باشد و دليل استوارتر اينست كه سجاس كه ركن الدين سجاسى در آن سكونت داشته نزديك همدان بوده و عراقى آن چنان كه از مقدمهء ديوان برمىآيد تنها تا 17 سالگى در همدان زيسته و گويا پس از رفتن بهند ديگر به زادگاه خود بازنگشته است . دربارهء مناسبات شمس الدين تبريزى با عراقى فزونى استرابادى در كتاب بحيره « 1 » مىگويد : « شيخ فخر الدين عراقى بموجب حكم شيخ بهاء الدين زكريا در صحبت بابا كمال خجندى رسيد در وقتى كه شمس الدين تبريزى آنجا بود ، فتوحى و

--> ( 1 ) ص 323