حسن بن حمزة الپلاسي الشيرازي ( شرف البلاسي ) ( مترجم : نجم الدين طارمى 811 ه - )
81
تذكره خواجه محمد بن صديق كججانى ( فارسى )
در طرفى فضيلتى مشاهده كردهاند و آنها كه صاحب فضيلت بودهاند مستحقّ تصرّف شدهاند در ساير افراد انواع ، بنا بر آنكه علم ايشان محيط شده است به حقيقتى كه در آن زمان از ديگران محجوب مانده است ، پس آن طايفه محجوبان در منزلت و مرتبه به منزلهء ساير حيوانات باشند نسبت به انواع انسان . ديگر فرمود قدّس اللّه سرّه در بيان معرفت جمهور عوام النّاس به وجود بارى تعالى : بدان اى مولانا كه اگرچه وجود بارى تعالى با وجود آنكه به غايت واضح و هويداست ، معرفت جمهور عوام النّاس به وجود او معرفت استفاضه و تقليد است و لهذا طايفهاى شك آوردهاند و به هواى نفس خود سخنهاى مختلف گفتهاند و از او اعراض كردهاند ، بنا بر آنكه ايشان را قوّتى نبوده است كه بدان قوّت وجود بارى تعالى را به يقين دريابند ، و معرفت استفاضه و تقليد همچنانكه اعمى حسّ بصر ندارد كه بدان ادراك قرص آفتاب كند ، اگر اين استفاضت او را ، استفاضت ديگر عارض شود كه ضدّ استفاضت سابق باشد بعيد نباشد كه اعمى را در وجود آفتاب شك واقع شود ، با وجود آنكه جهانيان قرص آفتاب مشاهده كنند ، و قوّتى كه افراد انسانى بدان قوّت وجود