حسن بن حمزة الپلاسي الشيرازي ( شرف البلاسي ) ( مترجم : نجم الدين طارمى 811 ه - )

73

تذكره خواجه محمد بن صديق كججانى ( فارسى )

شبيه و نظير نيست ، اينجا توحيد لازم دانند ، و چون و احديّت و احديّت ذات او معلوم كنند كه او را شبيه و نظير نيست و بدانند كه يكيست كه به كلّ كائنات محيط است ، او را بپرستند چنان كه حق پرستيدن او باشد ، و اين مقام تقرّب است به علم و عمل و تقرّب جستن به حضرت او تعالى شأنه رعايت حقوق اوست ، و رعايت حقوق اللّه تمام نشود مگر به رعايت حقوق مصنوعات او و رعايت حقوق مصنوعات آن باشد كه مقتضاى حكمت خلقت هريك معلوم كنند به حسب طاقت ، و مراتب مصنوعات را در وجود بشناسند و بدانند كه شريف كدام است و مشروف كدام ، متقدّم كدام و متأخّر كدام ، و كلّى كدام و جزوى كدام ، و معقول كدام است و محسوس كدام ، و همچنين معرفت خواصّ و اسرار مصنوعات و معرفت ذوات ايشان و تعظيم و تكريم ايشان از جمله رعايت حقوق ايشان است . و ببايد دانست كه مجموع مصنوعات به مشيّت و حكمت الهى موجود شده‌اند و هريك را از بهر كارى آفريده است و مبدأ خلقت ايشان از بهر مقصودى است كه در غايات ايشان تعبيه رفته است ، و بعضى از آن مقاصد آنست كه بر بعضى از افراد انسانى روشن شود و بعضى آنست كه از ايشان نيز غايب و پوشيده باشد ، اعتقاد بايد كردن كه به خلق و ارادت الهى