حسن بن حمزة الپلاسي الشيرازي ( شرف البلاسي ) ( مترجم : نجم الدين طارمى 811 ه - )
70
تذكره خواجه محمد بن صديق كججانى ( فارسى )
و چون معرفت ذات به كنه حقيقت از طور بشر خارج است لاجرم رجوع مىكنند به معرفت اسماى او جلّ جلاله و عمّ نواله ، و معرفت اسماى او نيز مقدور نيست ، زيرا كه مجموع اسماى او كلّياتند و مخلوق جزو است و جائز نيست كه جزو به كلّ محيط شود . پس در معرفت كنه اسما نيز به عجز اعتراف كردهاند و چون معرفت كنه اسما نيز مقدور نيست رجوع مىكنند به استدلال افعال او تقدّست اسمائه ، و افعال او بر دو قسم است : قسمى از افعال آنست كه وجود او سابق باشد بر وجود بشر ، و قسمى ديگر آنست كه وجود او مقارن وجود بشر باشد . امّا معرفت قسم اوّل از افعال هم ميسّر نشود ، زيرا كه حقّ سبحانه و تعالى مبادى عالم را به علم مكنون و غيب مخزون و سرّ مستور خود آفريده است و در ابتداى خلق و ايجاد هيچ آفريده را از مخلوقات خود بر خود گواه نگرفته . پس هركس كه وجود او در خلقت ، آخر موجودات باشد اگر بر خلقت اوّل موجودات گواهى دهد آن شهادت مسموع و معتبر نباشد و مخلوق را نرسد كه بر فعل اوّل خالق خود گواهى دهد . پس از دعوى بگذر تا گمراه نشوى ، چون آن كس كه نشو