عزيز بن محمد نسفى ( عزيز الدين نسفى )
13
كشف الحقايق ( فارسى )
مذهب مستقيماند و مذهب مستقيم آنست كه در وى تعطيل و تشبيه و جبر و قدر و رفض و نصب نباشد زيرا كه اين شش مذهب بيقين در وقت محمد ( ص ) نبود و بعد از محمد ( ص ) پيدا آمد از جهة آنكه ابتداء هر يك از اين مذاهب معلوم است كه در كدام وقت و كدام شهر از كه پيدا آمد و سبب آن چه بود . پس مذهب مستقيم باتفاق بعضى ( كذا فى الاصل ) از اهل اسلام مذهب سنت و جماعت است از جهت آنكه معنى سنت و جماعت آنست كه سنت رسول و عقيدت صحابه آنست كه : خدا يكى است و موصوف بصفات سزا و منزه است از صفات ناسزا و ذات و صفات او قديم است و هيچ صفتى از صفات وى حادث نيست و او محل حوادث نيست و صفات او عين ذات او و غير ذات او نيست يعنى « لا هو و لا غيره كالواحد من العشرة » و او را ضد و ند و مثل و شريك و زن و فرزند و حيز و مكان نيست و امكان ندارد كه باشد و او از چيزى نيست و بر چيزى نيست و به چيزى نيست كه همه چيز از وى و قائم بوى و باقى بوى است و او ديدنى است به چشم سر و ديدار او در دنيا جائز است و در آخرت اهل بهشت را هرآينه خواهد بود و كلام او قديمست و او فاعل و مختار است و خالق خير و شر و كفر و ايمان است و جز وى خالق ديگر نيست خالق عباد و افعال عباد است و عباد خالق فعل خود نيستند اما فاعل مختارند و هيچ صفتى از صفات وى بصفات مخلوقات نماند و هيچ صفتى از صفات مخلوقات بصفات او نماند هرچه در خاطر و وهم كسى آيد از خيال و وهم يا از مثال كه وى آنست وى آن نيست وى آفريدگار آنست لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ وَ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ « 1 » و فعل او از علت و غرض پاك و منزه است و هيچ چيز بر وى واجب نيست و فرستادن انبياء از وى فضلست و انبياء معصومند و به غير از انبياء كسى ديگر معصوم نيست و محمد ( ص ) خاتم انبياست و بهترين و داناترين آدميان بود و بعد از او ابو بكر و عمر و بعد از عمر عثمان و بعد از عثمان على خليفه و امام به حق بود « 2 » و بهترين
--> ( 1 ) - شورى 11 ( 2 ) - و بعد از محمد ابو بكر خليفه و امام بود و بعد از حضرت ابو بكر عمر بهترين و داناترين آدميان بود و بعد از او عثمان و بعد از عثمان على خليفه و امام به حق بود