بل هو باطل عنه - قاله ابن الحجر المكى فى « فتاوي » ه الحديثة . كشف الخفا ج 1 ص 229 20 . ( صفحه 75 و صفحه 161 و صفحه 155 ) - ان الله تعالى خلق آدم على صورته - رجوع فرمائيد باحاديث چندى كه دراين‌باره استاد فروزانفر آن را در احاديث مثنوى آورده‌اند كه از آن جمله است : اذا قاتل احدكم اخاه فليجتنب الوجه فان الله خلق آدم على صورته . ( 114 ) و رجوع فرمائيد به « مشكاة المصابيح » ج 2 احاديث رديف 3525 و 4628 21 . صفحه ( 79 ) - روى عن رسول الله صلى الله عليه و آله ان لله تعالى فى الارض ثلاثمائة قلوبهم على قلب آدم و اربعين قلوبهم على قلب ابراهيم و سبع . . . . . . الى آخر الحديث اين حديث از جمله احاديث چنديست كه مستند اعتقاد بوجود « ابدال » يا « بدلاء » مىباشد و ظاهرا مشروح‌ترين و مفصل‌ترين آن روايات همينست اما راقم سطور آن را به صورتى كه در متن « كشف الحقائق » آمده است در كتب حديثى كه در دسترس داشت نيافت و صورتى كه متفق عليه حافظ ابى نعيم اصفهانى و حافظ جلال الدين سيوطى است و در « حلية الاولياء » ( ج 1 ص 9 ) و « لئالى المصنوعة » ( ج 2 ص 331 ) و « الحاوى للفتاوى » ( ج 2 ص 247 ) آمده است چنين است : ان الله عز و جلّ فى الخلق ثلاثمائة قلوبهم على قلب آدم عليه السلام و لله تعالى فى الخلق اربعون قلوبهم على قلب موسى عليه السلام و لله تعالى فى الخلق سبعة قلوبهم على قلب ابراهيم عليه السلام و لله تعالى فى الخلق خمسة قلوبهم على قلب جبرئيل عليه السلام و لله تعالى فى الخلق ثلاثة قلوبهم على قلب ميكائيل عليه السلام و لله تعالى فى الخلق واحد قلبه على قلب اسرافيل عليه السلام فاذا مات الواحد ابدل الله عز و جلّ مكانه من الثلاثة و اذا مات من الثلاثة ابدل الله تعالى مكانه من الخمسة و اذا مات من الخمسة ابدل الله تعالى مكانه من السبعة و اذا مات من السبعة ابدل الله تعالى مكانه من الاربعين و اذا مات من الاربعين ابدل الله تعالى مكانه من الثلاثمائة و اذا مات من الثلاثمائة ابدل الله تعالى مكانه من العامة فبهم يحيى و يميت و يمطر و ينبت و يدفع البلاء . » و سواى اين روايت بالنسبه مفصل روايات مختصر و متعددى راجع بابدال و مواقع ايشان ( در بلاد شام و ديگر بلاد ) آمده است از جمله در « اربعين » ابى عبد الرحمن سلمى ص 9 حديث بيستم و « مشكاة المصابيح » خطيب ج 2 رديف ( 4268 ) . « حلية الاولياء » حافظ ابى نعيم ج 1 ص 9 / 8 « مقاصد الحسنة » سخاوى ج 1 ص 8 الى 11 و تاريخ دمشق ابن عساكر ج 1 ص 59 - 64 و بحث مشروح راجع بابدال و تعداد ايشان و محل و مقام آنان و صحت و ضعف اسناد روايات وارده دراين‌باره را « سيوطى » به عهده گرفته و رسالهء تحت عنوان : « الخبر الدال على وجود القطب و الاوتاد و النجباء و الابدال » تأليف و ترتيب