عزيز بن محمد نسفى ( عزيز الدين نسفى )
259
كشف الحقايق ( فارسى )
در دو كتاب شريف « اصول كافى » محمد بن يعقوب كلينى قدس سره و « قوت القلوب » ابى طالب مكى و بعض كتب ديگر باب خاص براى تعريف و و تعداد كبائر گشوده شده است . « كلينى » در كافى بيست و چهار حديث دراينباره نقل مىفرمايد كه از آن جمله اين حديثست : ( . . . . . عن ابى عبد الله ( ع ) فى قول الله عز و جلّ : أن تجتنبوا كبائر ما تنهون عنه نكفر عنكم سيئاتكم و ندخلكم مدخلا كريما . قال الكبائر التى اوجب الله عليها النار . ) و ابى طالب مكى نيز بنحو مستوفى و مفصل اقوال سلف را دراينباره نقل و استقصا فرموده است . و بعضى از محققين از نظر تعداد كبائر را ميان هفت تا هفتاد بر حسب عظمت شمردهاند كه تعدادى از آن در كتاب كافى و ديگر كتب نام برده شده است . ( قوت القلوب ج 2 ص 147 - 158 - چاپ مصر ) ( اصول كافى ج 2 ص 267 - 287 چاپ سربى تهران ) و حافظ شمس الدين ذهبى ( 673 - 748 ) كتابى خاص براى تعداد و تعريف كبائر ترتيب داده كه به همين نام « الكبائر » معروف است و ابن حجر هيثمى نيز كتاب « الزواجر عن اقتراف الكبائر » را به همين منظور فراهم آورده است . صفحه ( 15 ) و اجماع امت حجت نيست مگر آنكه در آن ميان معصومى باشد . اجماع در لغت بمعنى عزم و اتفاقست و در اصطلاح توافق مجتهدان امت محمد ( ص ) است بر امرى دينى در هر عصر و زمان . ( تعريفات سيد ص 5 ) اما در نزد شيعه اصطلاحا « اجماع » عبارت است از اتفاق عدهء از علماء ( اهل حل و عقد ) بر امرى كه كاشف از نظر و قول معصوم ( ع ) باشد و مناط حجيت اجماع وجودا و عدما وجود قول معصوم ( ع ) بر امر مجمع عليه است و در طريقه كشف قول و نظر معصوم نيز بين صاحبنظران خلافست . ( ملخص از فرائد الاصول « رسائل » شيخ انصارى قدس سره - در اجماع منقول ) و ظاهرا « نسفى » در بيان تعريف اجماع در نزد شيعه قائل به مسامحه و تجوز شده است . صفحه ( 16 ) خبر آحاد - خبر و حديثى است كه يكى از ديگرى نقل مىكند ( فقط يك نفر از رسول خدا ( ص ) شنيده است و سپس يك نفر ديگر آن را از اين يك نفر شنيده است ) و بدين جهت داخل در حد حديث و خبر « متواتر » و يا « مشهور » نمىباشد و خبر آحاد را « خبر واحد » نيز گويند . حكم خبر آحاد در مسائل عملى واجب الاتباع و العمل است ولى در مسائل