لذيذ نباشد . و عسل دنيا مصفى و غير مصفى باشد و عسل بهشت غير مصفى نباشد . و شير دنيا متغير و غير متغير باشد و شير بهشت متغير نبود . و آب اين دنيا آسن و غير آسن بود و آب بهشت جز غير آسن نبود . ديگر بدانكه در دوزخ مر دوزخيان را به ازاء اين چهار جوى چهار جوى هم باشد : حميم و غسلين و قطران و مهل : وَ تِلْكَ الْأَمْثالُ نَضْرِبُها لِلنَّاسِ وَ ما يَعْقِلُها إِلَّا الْعالِمُونَ « 1 » فصل در بيان درخت طوبى كه در بهشت است و در بيان درخت زقوم كه در دوزخست بدانكه درخت طوبى درختيست كه در هر كوشكى و در هر درجهء از درجات بهشت شاخى دارد و هر راحت و آسايش كه بهر كس از اهل بهشت مىرسد از آن شاخ درخت طوبى است كه در كوشك ويست و آن درخت عقلست كه در هر شاخى از درخت عقل باشد . هر كارى كه كند از عاقبت آن كار انديشه كند و از كار پشيمان نباشد . و درخت زقوم درختيست كه در هر خانه و در هر دركهء از دركات دوزخ شاخى دارد و هر رنج و عذابى كه بهر كس رسد از اهل دوزخ از آن شاخ درخت زقوم است و آن درخت طبيعتست كه در هر شاخى از درخت طبيعت باشد هر كارى كه كند از عاقبت آن كار انديشه نكند و بىفكر و انديشه وى از او در وجود آيد و از كار خود پشيمان شود و علامت نادان اين بود كه از قول و فعل پشيمان باشد . فصل در بيان ثواب و عقاب بدانكه ثواب و عقاب ثمرات و بار درخت طوبى و زقوم‌اند تا از كدام درخت شاخى در خانه تست هرآينه ثمره آن شاخ به تو خواهد رسيد .

--> ( 1 ) - عنكبوت 43