عزيز بن محمد نسفى ( عزيز الدين نسفى )

59

زبدة الحقايق ( فارسى )

را مطالعه كند . « 1 » و از مرتبهء علم اليقين به مرتبهء عين اليقين رسد . [ و هرچه دانسته بود ببيند ] . و روح بعضى [ تا ] به آسمان اول برود و از آن « 2 » بعضى [ تا ] به آسمان دويم « برود » . « و همچنين تا به عرش ممكن ( است ) كه برود . و روح خاتم‌الانبيا تا به عرش رفت . از جهت اينكه هريك تا به مقام اول خود عروج مىتواند كرد . و هريك تا به آنجا كه بروند آنچه ببينند ، چون باز به قالب آيند ، جمله يادشان باشد و حكايت كنند - اگر در صحت باشد - [ و روح بعضى يك روز در آسمانها بماند و گرد آسمانها طواف كند و آنگاه به قالب آيد ] و روح بعضى زيادت از اين بماند ؛ تا به ده روز و بيست روز ممكن است » . « 3 » « و شيخ ، مىفرمود كه روح من سيزده روز بماند . آنگاه به قالب آمد . و قالب در اين مدت همچون مرده افتاده بود و هيچ حركت نمىكرد . و روح چون به قالب آمد ، قالب برخاست و خبر نداشت كه چند روز افتاده بود . ديگران گفتند سيزده روز است - آنان كه حاضر بودند - و عزيزى ديگر مىگفت كه روح من ده روز بماند . آنگاه به قالب آمد . و هر چه در اين ده روز ديده بود جمله به ياد او بود . و گفته شد روح هريك تا به مقام اول خود عروج كند » . طايفه ( اى ) هم از اهل تصوف مىگويند ، كه روح خاتمين يعنى خاتم انبيا و خاتم اوليا تا به عرش عروج تواند كرد . « 4 » « اين طايفه ولايت را به مرتبهء اعلى رسانده‌اند و چنان كه آن را از جمله زيادتى مراتب مىگويند و ما اين بحث را در كتاب كشف الحقائق ، بشرح تقرير كرده‌ايم . و سر نبوت و سر ولايت را آنجا بيان كرده‌ايم . اگر خواهند آنجا طلب كنند » . اين طايفه مىگويند كه ولايت ، باطن نبوت است . و باطن ولايت ، عالم إله است « 5 » و اين سخن [ از نون ] ملفوظ ، معلوم مىگردد . « 6 » فصل چون مدت دنيا به سرآيد و روز قيامت « ظاهر » شود ، اجزا ( ى ) قالب هر يكى را جمع كنند و قالب هر يكى را تمام كنند ؛ « 7 » و روح هر قالبى را باز به وى « 8 » درآورند . « و از گور

--> ( 1 ) . احوال اهل آن را مطالعه نمايد . ( 2 ) . روح . ( 3 ) . به جاى « و همچنين تا بعرش الخ » آمده است « و همچنين هريك تا بدانجا كه بروند و آنچه ببينند چون باز به قالب آيند ، جمله با ياد ايشان باشد و روح بعضى يك روز در آسمانها بماند و گرد آسمانها طواف كند و آنگاه به قالب آيد و روح بعضى زيادت از « اين بماند تا به ده روز و بيست روز » . ( 4 ) . مىنمايند . ( 5 ) . الهيت باطن ولايت است . ( 6 ) . مىشود . ( 7 ) . كرده . ( 8 ) . قالب .