مىكردند ، جامه ديگر داشتند به حسب آن كار . چون در آن عالم رفتند لباس گردانيدند ، زيرا آنجا ازيشان كارى ديگر مىآيد . الّا شخص همان است كه اوّل بود . چنان‌كه مثلا يكى در رزم رفت و جامهء رزم پوشيد و سلاح بست و خود بر سر نهاد ، زيرا وقت جنگ بود . امّا چون در بزم آيد آن جام‌ها را بيرون آورد زيرا كارى ديگر مشغول خواهد شدن . الّا شخص همان باشد الّا چون تو او را در آن لباس ديده باشى ، هر وقت كه او را يادآورى در آن شكلش و آن لباس خواهى تصوّر كردن ، و اگرچه صد لباس گردانيده باشد . يكى انگشترى در موضعى گم كرد . اگرچه آن را ازآنجا بردند ، او گرد آن جاى مىگردد ، يعنى من اينجا گم كرده‌ام . چنان‌كه صاحب تعزيت گرد گور مىگردد و پيرامن خاك بىخبر طواف مىكند و مىبوسد ، يعنى آن انگشترى را اينجا گم كرده‌ام و او را آنجا كى گذارند ؟ حقّ تعالى چندين صنعت كرد و اظهار قدرت فرمود تا روزى دو روح را در كالبد تأليف داد براى حكمت الهى . آدمى با كالبد اگر لحظه‌اى در لحد بنشيند ، بيم آن است كه ديوانه شود فكيف كه از دام صورت و كندهء قالب بجهد ، كى آنجا ماند ؟ حقّ تعالى آن را براى تخويف دل‌ها و تجديد تخويف نشانى ساخت تا مردم را از وحشت گور و خاك تيره ترسى در دل پيدا شود . همچنان‌كه در راه چون كاروان را در موضعى مىزنند ايشان دو سه سنگ بر هم مىنهند جهت نشان ، يعنى اينجا موضع خطر است ؟ اين گورها نيز همچنين نشانى است محسوس براى محل خطر . آن خوف دريشان اثرها مىكند . لازم نيست كه به عمل آيد . مثلا اگر گويند فلان كى از تو مىترسد بىآنكه فعلى ازو صادر شود ترا در حقّ او مهرى ظاهر مىشود قطعا . و اگر به عكس اين ، گويند كه « فلان هيچ از تو نمىترسد و ترا در دل او هيبتى نيست » ، به مجرّد اين ، در دل خشمى سوى او پيدا مىگردد . اين دويدن اثر خوف است . جملهء عالم مىدوند ، الّا دويدن هر يكى مناسب حال او باشد . از آن آدمى نوعى ديگر و از آن نبات نوعى ديگر و از آن روح نوعى ديگر . دويدن روح بىگام و نشان باشد . آخر غوره را بنگر كه چند دويد تا به سواد انگورى رسيد . همين‌كه شيرين شد ، فى الحال بدان منزلت برسيد . الّا آن دويدن در نظر نمىآيد و حسّى نيست . الّا چون به آن مقام برسد ، معلوم شود كه بسيارى دويده است . تا اينجا رسيد . همچنان‌كه كسى در آب مىرفت و كسى رفتن او نمىديد . چون ناگاه سر از آب برآورد معلوم شد كه او در آب مىرفت كه اينجا رسيد .