مقدمه ص 1 و 2 مىنويسد : « محيى الدين عربى بنيانگذار عرفان علمى [ نظرى ] است و كتب متعددى در تصوف و عرفان علمى تدوين كرده است محققان از عرفا كه بعد از محيى الدين پا به عرصه وجود گذاشته‌اند همه شارح كلمات و تحقيقات و تدقيقات ارزنده او هستند ، محيى الدين بدون ترديد در بين عرفاى اسلامى ، بزرگترين عارف و صوفى است . دانشمندان بعد از او همه ريزه‌خوار سفرهء بىدريغ او مىباشند . فتوحات مكيهء او مملو از تحقيقات و تدقيقات و مكاشفات شخصى اين مرد بزرگ است ، منشأ اين همه تحقيقات سبب بروز اين حقايق علمى با صفاى باطن و روشنى ضمير و مواظب بر طاعت و ملازمت بر عبادت و پيروى از باطن شريعت حقّه محمديه و تلطيف سرّ و نظر و تجريد روح و نفس از آلايش مادى است . » خلاصه وى عارفى است آگاه و انديشمندى آزاد است كه با عرفانى اصيل و فكرى مستقل به تأمل مىپردازد ، و بر آن است كه ديگران را تابع خود نمايد به‌طورىكه تعمق در ابعاد مختلف انديشه محيى الدين ، بحث مستوفى و دامنه‌دارى را مىطلبد كه ذكر همه آنها از حوصله بحث ما خارج است . وى در شعر به پايه ابن فارض كه بايد او را پيشواى شاعران متصوّف عرب ناميد نمىرسد . فراوان شعر گفته است ولى نه به خوبى شعر ابن فارض ، بدون شك آنچه در « ترجمان الاشواق » كه موضوع بحث ما است آمده از نيكوترين اشعار او است . جهت آگاهى اجمالى ، پيش از ورود به محتواى كتاب لازم است به نكات اصلى محور تفكر ابن عربى اشاره شود بطور كلى مىتوان گفت كه اصول تفكر ابن عربى را چهار موضوع تشكيل مىدهند كه عبارتند از ؛ علم و معرفت ، وحدت وجود ، وحدت اديان و حقيقت محمديه . [ اصول تفكر ابن عربى ] [ 1 - علم و معرفت ] 1 - دربارهء علم و معرفت مطالب مختلفى تحت عناوين متنوعى ذكر شده است كه حاصل همه آنها بيان اين نكته است كه عقل و ديگر قواى ادراكى انسان نمىتوانند به ذات و صفات حق ، معرفت حاصل نمايند بلكه معرفتى چنين از طريق كشف و الهام و موهبت الهى كه به قلب و عقل انسان اعطا مىشود ، بدست مىآيد ، انسان در راه كسب چنين معرفتى مىكوشد ، به‌طورىكه از عالم ماده و حس مىگذرد و در مقام وصل معشوق قرار مىگيرد ، و مىترسد كه مبادا عوالم مادى و حسى او را از مشاهده جمال معشوق باز دارد . ابن عربى در قصيده 22 ترجمان الاشواق بيت 11 به اين