فريد الدين العطار النيسابوري
مقدمه 62
ديوان عطار ( فارسى )
چاپ نيكلسن در دفتر اوّل ص 128 سطر 3 آمده است و اوّلين بيت كه در حاشيهء صفحهء 159 آمده اين بيت است : اين شنيدى موبهمويت گوش باد * آب حيوانست خوردى نوش باد و اين بيت متعلّق به داستان « در معنى آنكه مرج البحرين يلتقيان . . . الخ » مىباشد كه در آخر صفحهء 158 جلد اوّل و دفتر اوّل مثنوى چاپ نيكلسن آمده است يعنى بدين ترتيب متأسفانه نسخه در اينجا در حدود 16 ورق يعنى 32 صفحه افتادگى دارد . و با توجه به اينكه مثنوى نيكلسن بطور متوسط هر صفحهاى 18 بيت دارد و اين نسخه 25 بيت و طرز نگارش نسخه كه كاتب ريز نوشته و در هر صفحه دو غزل و نيم مندرج گردانيده است مىتوان حدس زد كه با كمال تأسف قريب به هفتاد غزل از غزليّات شيخ عطّار در اين فاصله از ميان رفته است . ما بين صفحات 242 و 243 نيز رشتهء ابيات در متن و حاشيه از هم گسسته مىشود و افتادگى به نظر مىرسد ، ولى حقيقت اينست كه ورق آخر كتاب ( ص 299 و 300 ) بمناسبت اشتباهى كه در صحافى رخ داده به آخر كتاب رفته است و جاى اصلى آن بعد از صفحهء 242 مىباشد ، بدين ترتيب كه غزل « اى مشك خطا خط سياهت » هشت بيت نيمهء اوّل آن در آخر صفحهء 242 و پنج بيت بقيهء آن در اوّل صفحهء 299 آمده است و ابيات مندرج در حاشيه نيز به همين ترتيب است يعنى آخرين بيت نوشتهشده در حاشيهء صفحهء 242 و اولين بيت مندرج در حاشيهء 299 بايد پشت سر هم قرار گيرد ، ولى به هرحال به قرارى كه از آخرين بيت مثنوى حاشيه در ص 300 و اولين بيت مثنوى حاشيه در صفحهء 243 برمىآيد يك ورق در اينجا نيز سقط شده است . « 1 »
--> ( 1 ) - آخرين بيت مثنوى حاشيه در ص 242 :