فريد الدين العطار النيسابوري
مقدمه 53
ديوان عطار ( فارسى )
برافتادگى در صحافى نيز مشوّش گرديده است . صفحهء اوّل كتاب بدين ترتيب شروع مىشود . و له قدس اللّه سره بت ترساى من مست شبانست * چه شورست اين كزان بت در جهانست و پس از آن دو غزل ديگر يكى « بيچاره دلم ز نرگس مستش » و ديگرى « بس عجب درديست دل را بس عجب » مىآيد . چنين به نظر مىآيد كه كاتب پس از اتمام كتاب گمان كرده است « 1 » اين سه غزل را از قلم انداخته و بعد اضافه كرده و در اوّل كتاب آورده است . پس از آن سه قصيده از رديف الف نوشته شده است كه از ابتداى هريك از آنها تعدادى از ابيات ساقط شده « 2 » و صفحات نيز منظّم و بىترتيب - صحافى شده است . از صفحهء ده ببعد كتاب مرتّب و منظّم مىشود كه در اوّل اين صفحه قصيدهء : « ندارد درد من درمان دريغا » آمده است . ما بين غزلها در اوايل كتاب اغلب عبارت « و له قدّس اللّه سرّه » و گاهى « و له قدس اللّه سرّه العزيز » نوشتهاند و پس از آن بيشتر كتاب تا نزديك به اواخر آن عبارت « المحرّرة اصلح اللّه شأنه » بر سر غزلها نوشتهاند و از كلمهء المحرّره كه ظاهرا لمحرره بايد باشد چنين بذهن متبادر مىشود كه اين قسمت از نسخه شايد از روى نسخهاى كه به خط شريف حضرت شيخ عطّار بوده است استنساخ شده باشد . عبارات ما بين غزلها را با جوهر سرخ و ريز و بدخط نوشتهاند علاوه بر آنكه قصايد و غزليّات را بحسب قوافى مرتب نوشتهاند بر سر اوّلين غزل هر حرف
--> ( 1 ) - از اين سه غزل دو غزل آخر را در رديف خود در وسط كتاب آورده و در نتيجه تكرار كرده است ( 2 ) - اين سه قصيده عبارتند از قصيدهء « سبحان خالقى كه صفاتش ز كبريا » و « اى مرغ روح برپر ازين دام پربلا » و « خطاب هاتف دولت رسيد دوش بما » .