فريد الدين العطار النيسابوري

مقدمه 36

ديوان عطار ( فارسى )

1 - نسخه قديم كتابخانهء مجلس شوراى ملى نسخهء مج اين نسخه از غنايم بسيار نفيس روزگار است كه از دستبرد حوادث مصون و محفوظ مانده است و اكنون به شمارهء 2268 ( دفتر كتب فهرست نشده ) و شمارهء 238 ( صندوق ) در صندوق شمارهء 3 كتابخانهء مجلس نگهدارى مىشود . نسخه‌اى است بقطع 160 * 225 ميليمتر مشتمل بر 143 ورق و 286 صفحه هر صفحه‌اى داراى 17 سطر به خط نسخ تحرير قديم و كاغذ سمرقندى نخودى رنگ با جلد چرمى يك‌لايى قهوه‌اى رنگ ساده كه در سال 682 شصت و چهار سال پس از شهادت عطّار كتابت شده و قديم‌ترين نسخهء شناخته‌شده از ديوان عطّار در ايران است . نسخه‌اى است بسيار درست ، و نويسنده در كتابت آن دقت بسيار كرده است و پيداست كاتب باسواد ، دقيق ، خوش‌ذوق و باسليقه بوده است و با شعر كاملا آشنايى داشته است . اين نسخه مشتمل است بر 357 غزل 3898 بيت و 4 قصيده « 1 » 180 بيت و 6 رباعى 12 بيت و يك رباعى و يك فرد از شيخ اوحد كرمانى 3 بيت كه مجموعا كليهء ديوان بالغ بر 4093 بيت مىشود . غزليات بحسب قوافى و به ترتيب حروف هجا مرتب نيست . صفحهء اول بدين ترتيب است : كه در بالاى صفحه نوشته شده است : ديوان ملك‌الشعرا سلطان المحققين سالك الطريقة ناسك الحقيقة . ( با جوهر سرخ )

--> ( 1 ) - قصيدهء اول در صفحهء اول و سه قصيدهء ديگر به اين ترتيب آمده است كه قصيده « آنچه در قعر جان همىيابم » 102 بيت در ص 249 ، و قصيدهء « آتش تر مىدمد از طبع چون آب زرم » 11 بيت در ص 274 و قصيدهء « ندارد درد من درمان دريغا » 39 بيت در ص 277 مندرج است .