عمر السهروردي ( مترجم : ابومنصور اصفهانى )

مقدمه 26

عوارف المعارف ( فارسى )

اوقات عمر را جدى بدار كه ياوه در آن نباشد ، در حقّى كه باطل در آن نيايد . به لقمه‌هاى كوچك غذا قانع باش كه نگهدار قوام بدن تو و نيز به‌اندازهء نياز باشد ؛ و اگر بيش از نياز بدان افزودى يا به ميلى دست يافتى ، كار بيشترى در ذكر و ورد از نفس خود مطالبه كن ؛ و اگر آن را افزون نخواستى چه شايسته‌تر و دوست‌داشتنىتر . از خلق كناره كن مگر اينكه در نماز جمعه و جماعت ايشان را بشناسى . پيوسته در زاويهء خود باش . تا توانى به مردمان منگر و كار خود كن ، و اگر نگريستى جز به سلام و جواب سخن مگوى . سخن بگوى به‌اندازهء نياز و بيش از نياز يك لفظ هم ميفزاى . اگر ملالتى ترا فروگرفت ، به بيابانها و گورستانها برو يا به نزديكى زاويه‌ات رفت و آمد كن در حالى كه ذكر خداى گويى يا قرآن خوانى . در دانشهاى ( غير دينى ) انديشه مكن . در عوض هر چيزى به ياد خداى باش . زمانى كه نماز و قرآن ترا خسته كرد ، به ياد خداى باز گرد . بكوش تا نهانخانهء دل از غير خداى خالى دارى . حديث نفس امّاره را به ذكر مداوم قلب بر طرف كن . انديشهء آنچه بوده و خواهد بود از خود دور كن . زارى به درگاه بارى - تعالى - بيفزاى كه ترا در صفات نفسانيت دانا كرد . خواسته‌هاى درونى خود نهان دار و بكوش كه خواب تو به ميانه‌روى باشد نه بيش و نه كم . هرگاه كه دلتنگ شدى علتش را بازرسى كن ، كه همانا خداى آن علّت و راه بر طرف كردن آن را به تو مىشناساند و جايگاه انس و گشاده‌دلى را مىنماياند . به هنگام خورد و خوراك به ياد خداى باش . دست خويش قبل از تناول و بعد از آن بشوى . هنگامى كه زهد در دنيا را محقّق ساختى و آرزويت به فراوانى ياد مرگ كوتاه شد ، وسوسه و حديث نفس امّارهء تو اندك مىشود . در سجود و ركوع حضور قلب داشته باش ، شادى و انس را در ركوع و سجود بجوى دربند كمال نماز خود باش با حضور قلب و فروتنى در آن جسم و جان ، نه در زياد بودن شمارهء آن . پس بشنو ، اى برادر ، وصيّت مرا و بپذير مرا تا از گروندگان باشى . شرح حال مترجم بنا بر آنچه از مقدّمهء ترجمه برمىآيد ، نام وى اسماعيل بن عبد المؤمن ابى منصور ماشاده است و