منزل حرّيّت و انسلاخ حرّ از رسوم عبوديّت و فرد شدن « 1 » فرد در شرائط ربوبيّت . آنجا امتحان در نرسد ، سموم قهر در نه آيد . چون درين متمكّن شود ، ملكش نگويند ، ملكش گويند . در اشارت صويحبات يوسف نگر كه چون بديدند ، چون گفتند « إِنْ هذا إِلَّا مَلَكٌ كَرِيمٌ . » « 4 » و در قرائات « ملكا كبيرا » خوانده‌اند ، و « ملك كريم » و نيز ممكن شود كه اين سخن انبساط حقّ بود ، گفت : در بندگى خود ، تو متحقّقى . و ممكن باشد كه تقريع بود در منزل عتاب ، يعنى بيرون شده از سنّ بندگى و در مسامرت عاشق معشوق را ، ازين جنس عتاب باشد . 35 فصل ( ايضا فى شطحيّات أبى يزيد ) ( 130 ) ديگر در بعضى شطح گويد كه « مرا برگرفت ، و پيش خود بنشاند . گفت : اى بايزيد ! خلق من دوست دارند كه ترا بينند . گفتم : بياراى مرا به وحدانيّت و درپوش مرا يگانگى تو ، و به احديّتم رسان ، تا خلق تو چون مرا بينند ، ترا بينند . آنجا تو باشى نه من . » ( 131 ) قال : خبر از سير سرّ داد در محضر ملكوت و عالم جبروت بنعت خطاب خاصّ ؛ در زمانى كه آثار محبّت به دو پيدا بود ، در حضرت حقّ با او انبساط كرد ؛ او قرب از حقّ زيادت خواست . گفت : در جمال محبّت مرا دوست مىدارند . مرا در تو فرد كن ، تا در تو فانى شوم .

--> ( 1 ) و فروشدن : + تا S ( 4 ) سورهء 12 ( يوسف ) آيهء 31