روزبهان البقلي الشيرازي ( شطاح فارس )
388
شرح شطحيات ( فارسى )
منزّه كرد از تعرّف بعرفان ، و از استدلال بعيان ، و از فرق و بين « 1 » . من حاضر شدم و ديگران غايب ؛ نزديك شدم ، و نزديك برداشتم . عالى شد ، و علوّ بگذاشتم « 3 » . بىنردبان برشدم ، و بىاذن درشدم . من محوام در محو اينيّت ، محو بىاثبات ، و اثبات بىمحو . » ( 699 ) قال : اوّل سخن اينست كه رؤيت حقّ مرا از لذّت وجد غايب كرد ، و جمال معروف مرا از خود و طلب خود بعرفان و استدلال مقدّس كرد . چون نزديك شدم ، از دورى و نزديكى بيرون شدم . از خود محو شدم ، و بحقّ هست شدم . چون بعلىّ كبير رسيدم ، از علا و علوّ بازماندم . بىاسباب ترقّى مجذوب شدم . بىاذن در حضرت شدم ، زيرا كه در محلّ انبساط بودم . چون بحقّ رسيدم ، اينيّت « 10 » و كيفيّت و محو و اثبات از ميانه برخاست . گوئى كه بودم ، و نبودم ؛ و گوئى كه نبودم « 12 » ، و بودم . چون نكرهء قدم ديدم ، نبودم . چون در بحر كرم افتادم ، به شرط فنا در عبوديّت بودم . ( 700 ) اين جمله مدفون تحت سلطان قول قديم است ، چنانك گفت « قُلْ كُلٌّ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ » « 15 » و « شَهِدَ اللَّهُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ . » « 16 » و نيز در اشارت آن قاموس كبريا و آن شهريار ذو الجلال - صلوات اللّه عليه و آله - است . در بيان كردن دنو شهود غيب از بدايت وجود تا به نهايت محو و باقى شدن قدم قدم را ، چون در عبهرستان بساتين مشاهدهء گلزار رخ
--> ( 1 ) و بين : و بينى S و البين A ( 3 ) نزديك شدم . . . بگذاشتم SM : و دنوت برفع الدنو و علوت بمحو العلو A ( 10 ) اينيت S : انيت M ( 12 ) و گوئى كه نبودم . . . نبودم S : - M ( 15 ) قُلْ كُلٌّ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ : سورهء 4 ( النساء ) آيهء 80 ( 16 ) شَهِدَ اللَّهُ . . : سورهء 3 ( آل عمران ) آيهء 16