روزبهان البقلي الشيرازي ( شطاح فارس )

386

شرح شطحيات ( فارسى )

( 695 ) قال : صدق الحسين . آنچه خلق ندانست ، آشكارا كردن آن حسين چون توانست ؟ دشمنان گفتند كه در « ما مسّنى الضرّ » زيادت دعوى است از پيغمبرى ، كه مع جلالته « 3 » ايّوب - عليه السّلام - در نزول بلا گفت « مَسَّنِيَ الضُّرُّ » « 4 » . تفسير اين غلط شنيده‌ئى . او در بلا آمد ؛ جمال مبلى مىديد ، و از عين قرب نوال وصلت اصل مىيافت . چون دانست كه بلا « 6 » ازو منقطع خواهد گشت ، از مفارقت بلا بناليد . حسين بلا و نعمت هر دو يكى مىدانست . اين منزل مريدان است . بلا بر نعمت گزيدن منزل پيغمبرانست ، زيرا كه معشوق را در بلا رضاست ، عاشق را در نعمت « 9 » عالم بقاست . عرفان وصف اوست . بلا منزل فناست ، نكرات وصف اوست . معرفت در خورد عارف ، و نكره در خورد قدم . آنجاست كه عجز در ادراك عين معرفتست ، و نكره طوفان توحيد . هر كه از توحيد با معرفت ماند « مَسَّنِيَ الضُّرُّ » « 12 » گويد . و هر كه از نكره با معرفت ماند ، « ما مسّنى الضرّ » گويد . مكر ( ؟ ) زمان « 14 » - عليه السلام - از مشاهدهء مبلى در بلا ساكن شد . حسين در كشوف اصل مستغرق شد ، از زخم بلا نناليد . پيغمبران و صدّيقان چون در تحقيق توحيد سير كنند ، بلا و نعمت نزد ايشان يكى شود ، مادام كه عواقب حال مشاهدهء حقّ است . در صويحبات يوسف نگاه كن ، كه چون در رؤيت يوسف - عليه السلام - آلام « 18 » قطع

--> ( 3 ) جلالته A : جلالة SM ( 4 ) مَسَّنِيَ الضُّرُّ : سورهء 21 ( الانبياء ) آيهء 83 ( 6 ) بلا M : - S ( 9 ) نعمت : + نعمت S ( 12 ) مَسَّنِيَ الضُّرُّ : سورهء 21 ( الانبياء ) آيهء 83 ( 14 ) مكر زمان : شايد « فخر زمان » ( 18 ) آلام S : - M