سديد الدين محمد غزنوى

مقدمه 51

مقامات ژنده پيل ( فارسى )

بيار جام صراحى بنوش باده مدام * كه نيست بىمى و مطرب كمال ذوق حضور به نيم‌جرعهء ميخانه گرد هم ارزانست * نعيم روضهء رضوان حظوظ حور و قصور يا : ( ص 84 ) ساقيا جام قربتم در ده * جام قربت به مست عاشق ده دامن باغ گير و باده بنوش * نقل كن نار و سيب و پسته و به روى بر روى دلبرى مىدار * لعل بر لعل مهوشى مى نه ( ص 155 ) و نظائر اين‌ها كه ايضا توافقى با مسلك خشك و دشمنى شديد مشهور شيخ احمد با باده‌خواران ندارد . دليل ديگرى كه اين ترديد را تأييد و اعتقاد به اصالت ديوان را سخت سست مىكند اينست كه در ديوان چاپى موجود حتى يك بيت از همه اشعار نمونه‌اى كه كتب تذكره و تاريخ‌نويسان از احمد نقل كرده‌اند ديده نمىشود « 1 » . منابع مذكور همه از قرن دهم ببعد است . البته نمىتوان فرض كرد كه نخست يك نفر از احمد اشعارى نقل كرده و نويسندگان بعد همه از آن رونويس كرده‌اند ، زيرا در كتب متأخر گاه ابياتى هست كه در كتب متقدّم نيامده ، مانند مجمع الفصحاء و رياض العارفين كه دو رباعى و يك بيت و يك قطعهء دو بيتى نقل نموده‌اند كه در نوشته‌هاى پيشتر مانند مجالس العشاق و مجالس المؤمنين و هفت اقليم و آتشكدهء آذر نيست . پس معلوم مىشود كه مؤلفان اين كتب همگى به ديوانى دسترس داشته‌اند غير از آنكه چاپ شده و در اختيار ماست . دليل ديگر در اثبات آنكه ديوان حاضر يا لا اقل قسمتى از آن اثر طبع

--> ( 1 ) - يك ميكروفيلم از نسخهء خطى ديوان مورد بحث مال كتابخانهء ديوان هند نزد بنده است و در آن هم يك بيت و مصراع از اشعار نمونه مندرج در منابع تاريخى ديده نمىشود .