سديد الدين محمد غزنوى

مقدمه 46

مقامات ژنده پيل ( فارسى )

2 - سراج السائرين در سه جلد و هفتاد و پنج فصل كه در 513 هجرى قمرى تأليف يافته و گويا بزرگترين و مهم‌ترين تأليف شيخ احمد جام مىباشد . نسخه‌هاى اين كتاب در ميان درويشان فراوان بوده و شايد هنوز هم هست . حاجى ميرزا معصوم خود آن را در دست داشته است . صاحب خلاصة المقامات عبارات زير را از اين كتاب نقل مىكند : « از انواع علوم هيچ‌چيز نمىدانستم ، و بيست و دوساله شده بودم الحمد راست بر نمىتوانستم خواند . خداى تعالى از خزانهء فضل و جود و كرم خويش اين جافى را چندان علوم روزى كرد كه در عصر خويش هيچ امام چيزى بر من نتوانستند گرفت و هيچ علم نپرسيدندى كه مرا در آن اشكال افتادى . و اگر كسى در مسأله‌اى با من خلاف كردى همه حق آن بودى كه من گفته بودمى . و سيصد تا كاغذ تصنيف كرده‌ام در علوم ظاهرى و باطنى . و هرگيز بر هيچ استادى ورقى نخوانده‌ام از آن ، بلكه همه بالهام حق بود . و هركس كتابى كند آن را از كتابهاى ديگر برگيرد ، ما اين كتابها از دل بىغش و بىغل و بىحسد و تعصب بكاغذ آورده‌ايم نه از كاغذ بدل برده‌ايم . و هر كتاب كه چنين باشد آن را رنگ و بوى ديگر باشد كه كتابهاى ديگر را نباشد . » « 1 » 3 - مفتاح النجاة ، يك جلد داراى هفت فصل كه در 522 هجرى نوشته شده . علت تأليف اين كتاب توبهء پسرش نجم الدين ابو بكر بود كه در اين سال دست از فساد برداشته و در حلقهء « عزيزان درگاه » درآمده است . عبارات زير نقل از اين كتاب است : « اين كتاب در بيان اعتقاد نوشته‌ام و اين طريقه را و اعتقاد را در خواب بر حضرت رسالت صلى اللّه عليه و آله و سلم عرض كردم ، اگر از لفظ دربار او نشنودم كه گفت سه بار : هذا مذهبى ، خداى را مسلمانى نكرده

--> ( 1 ) - خلاصة المقامات ، ص 15 ، مندرج در مجلهء انجمن همايونى آسيائى انگلستان ، سال 1917 .