( متوفى 590 ه ق ) كه در نزديك سامراء مىزيست . چندى نيز در خدمت شيخ سراج الدين محمد بن خليفة بن عبد السلام بن احمد بن سالبه و شيخ ابو بكر بن عمر بن محمد معروف به بركر بسر برد و از دست آنان خلعت و كسوت ارشاد يافت . علوم دينى و علوم رسمى را خدمت فقيه ارشد الدين ابو الحسن على بن محمد بن على نيريزى و امام فخر الدين مريم و صدر الدين ابو طاهر بن محمد بن احمد بن محمد بن ابراهيم سلفه اصفهانى فرا گرفت و از سطح دانايى علماى وقت فرا رفت و شد آنچه كه شد . هم به اصول شريعت آشنا بود و هم به رموز طريقت ، و با پايه‌هاى علمى استوار حكمت فلسفى و الهى و اشراقى به راه حقيقت افتاد . وى گاهى به افشاى اسرار مىپرداخت و به همين سبب به شيخ شطاح معروف شد . شيخ براى ارشاد خلايق و نشر حقايق ابتداء به عراق و كرمان و حجاز و شام سفر كرد و به تشنگان وادى حقيقت زلال معرفت نوشاند . هر كس را لايق ديد ، خرقه پوشاند ، و نابابان را به جاى خود نشاند . سپس به شيراز باز آمد و مدت پنجاه سال در جامع عتيق شيراز و جز آن به وعظ و ارشاد و هدايت مردم پرداخت . شيخ در نيمه محرم سال 606 هجرى از شيراز به فردوس برين خاست . مزار وى در خيابان لطف‌على خان زند به نام « درب شيخ » زيارتگاه خاص و عام است . روزبهان را تأليفات فراوان بود كه اسامى تعدادى از آنها در كتاب « تحفة اهل العرفان » آمده است . اين كتاب را يكى از نبيرگان روزبهان به نام شيخ شرف الدين ابراهيم بنا به خواهش جمعى از اخوان و اكابر شيراز ، 94 سال پس از وفات شيخ در ذكر احوال و آثار وى به رشتهء تحرير درآورد . « تحفة اهل العرفان » در خرداد ماه سال 1349 شمسى با تصحيح و مقدمه فقير چاپ و