الفصل الاوّل فى بيان حقايق التوحيد اعلموا اخوانى - زادكم اللّه انوار التوحيد - كه « 1 » توحيد ذروهء علياى احوال است ، و عروهء وثقاى مقامات است ، و تيجان « 2 » انبياست ، و حليهء اوليا است . و حقايق توحيد نه هر رهروى كه راه رفت يافت ، كه سر توحيد لباس ربوبيت است كه « جان جان » « 3 » بدان ملبس « 4 » است . تا واحد در واحد نشود ، سالك در عين عيان توحيد نرسد . و اصل توحيد سه قسم است : « قسمى توحيد عام است ، و قسمى توحيد خاص است ، و قسمى توحيد خاص الخاص است » « 5 » . اما آنكه « 6 » توحيد عام است ، بعد از ارشاد حق سير كردن در آيات و جستن حق به وسيلت عقل و نور ايمان و شواهد حدثان ، تا ساكن باشند از اضطراب شك و يقين ، و در اثبات وحدانيت حق افتند ، و از خطرات نفس باز رهند ، و تقديس ذات قديمش بيابند ، و تنزيه صفات عزيزش بدانند . و معلوم كنند كه حق - سبحانه - واحد است من كل الوجوه . ذاتش در صفات يكتاست ، و « صفاتش در ذات يكتاست » ، قدمش از حدوث جدا كنند ، و دانند كه وجود جليلش « متعلق » « 7 » نيست به شيئى از اشياء . و از دل خيال محال بيرون كنند ، و اللّه را - سبحانه و تعالى - منزه دانند از جواهر و اعراض ، و زمان و مكان ، و تشبيه و تعطيل ، و كيف و حيث ، و قبل و بعد ، و جهات و حد ، و حدود و صورت ، و قرب و بعد ، و حلول ، و ضد و ند ، و

--> ( 1 ) - د : ندارد ( 2 ) - جمع تاج : افسرها ( 3 ) - ب : ترجمان ( 4 ) - ب ، ج : ملتبس ( 5 ) - ب : قسم اول عام راست و قسم دوم خاص را و قسم سوم خاص خاص را ( 6 ) - ب : آنچه ( 7 ) - ب : را تعلق نيست