يحيى السهروردي ( شيخ اشراق )

مقدمهء مصحح 40

مجموعه مصنفات شيخ اشراق

مصطلحات و استعارات فارسى در بردارد پرداخته شود . در اين مختصر فقط لازم مىداند به نكاتى چند دربارهء اين رسائل فارسى بطور كلّى اشاره كند . از لحاظ سبك نگارش يكپارچگى عميقى بين اكثر رسائل موجود است لكن در چند مورد چنين بر مىآيد كه سهروردى به بررسى عبارات و اصطلاحات غير از آنچه در ساير آثار خود به كار برده است متوسّل شده است . فقط در يك رساله يعنى « لغت موران » سبك نثر تا حدّ قابل ملاحظه‌اى با ساير رسائل فرق دارد و امكان اين مىرود كه مترجمى غير از خود او اين رساله را از عربى به فارسى برگردانيده باشد . در اينكه رساله از خود شيخ اشراق است كوچكترين بحثى نيست . فقط سبك آن با آنچه در ساير رسائل عرفانى شيخ ديده مىشود يكسان نيست . از جهت نقل قول از آيات قرآن كريم و احاديث نبوى كه تمام آثار سهروردى مملو از آن است يكپارچگى حيرت‌انگيزى در تمام رسائل وجود دارد و در واقع به نحوى سهروردى در هر مبحث به همان پايه‌هاى قرآنى پيشين خود باز مىگردد . اشاره‌اى به فهرست آيات و احاديث اين رسائل در پايان مجموعه مؤيّد اين ادعا است . همين نظام نيز در « بستان القلوب » و « يزدان شناخت » كاملا مرعيست و شايد بهترين دليل از براى صحّت نسبت اين دو رساله به سهروردى باشد . اين رسائل البتّه از لحاظ موضوع يكسان نيست . « پرتونامه » و « هياكل النور » و « الواح عمادى » يك دوره از حكمت نظرى است كه در طبيعيّات بيشتر پيرو حكمت مشّائى بو على است ولى در مبحث نفس و الهيّات به عقائد صرفا اشراقى مىپردازد و نيز در بين مباحث نظرى